muzir.org – çizgili gazete!

Çalışma hakkının peşinde bir öğretmen Zoe Lila

Trans öğretmen Zoe Lila’nın görev yaptığı özel okuldan ayrılmasıyla başlayan süreç; medya haberleri, Milli Eğitim Bakanlığı soruşturması, TİHEK başvurusu, sendikaların dayanışma açıklamaları ve uluslararası insan hakları mekanizmalarına yapılan başvurularla devam ediyor.

Ebru Apalak’ın haberi, Cihan Kılıç’ın çizimiyle.

son haberler

Gökçe Akgöl, Röportaj

“Geçici barınma yalnızca konteynerden ibaret değil”

Herkes İçin Mimarlık Derneği’nden Emre Gündoğdu, 6 Şubat depremlerinin ardından afet sahasında ahşap ve SüperKerpiç ile inşa ettikleri alternatif ortak yaşam alanlarını anlattı. Geçici barınmanın konteyner kıskacına sıkıştırılamayacağını vurgulayan Gündoğdu, mimarlığın kriz anlarında topluluklarla birlikte başka bir ihtimali mümkün kılabileceğine dikkat çekiyor. Gökçe Akgöl’ün röportajı.
Daha fazlasını okumak için tıkla.

Tüm haberler

Karikatür

Sahnenin genelinde çevresel ve toplumsal bir çöküş atmosferi var. Arka planda gri binalar, fabrika bacaları ve koyu duman bulutları görülüyor. Su alanı çöplerle, plastik şişelerle ve çeşitli atıklarla dolu. Zeminde ve suyun içinde büyük dışkı yığınları bulunuyor; bazı insanlar bu pisliğin içinde ya da çevresinde duruyor. Bu unsurlar, kirlilik ve yaşam koşullarının bozulmasını abartılı ve grotesk bir dille temsil ediyor.
Ön planda takım elbiseli, kırmızı kravatlı, domuz yüzlü olarak karikatürize edilmiş bir figür yer alıyor. Bir eliyle üzerinde ampul simgesi ve “25. YIL” yazısı bulunan bir nesneyi havaya kaldırıyor. Figürün bulunduğu ortam son derece kirli ve yıkıma uğramış olmasına rağmen konuşma balonunda:
“Ne varoluş, ne yaşam hakkı, ne kadın, ne bitki, ne mizah, ne ekonomi bıraktık, sadece biz kaldık, LGBTİ+ da bitti, aileler güvende!”
ifadesi yazıyor.
Daha küçük bir konuşma balonunda ise başka bir figür:
“Aile de kalmadı gerçi!”
diyor.

Sol tarafta başında puantiyeli bir başörtüsü bulunan, saçları iki örgü halinde omuzlarına inen bir kadın yer alıyor. Kadının yüzünde ve boynunda çok sayıda gözyaşı damlası görülüyor; yüz ifadesi korku, çaresizlik ve acı hissi veriyor. Ellerinden biri boğazına yakın, diğeri göğüs hizasında. Önünde yine ağlayan küçük bir çocuk kadına doğru bakıyor ve ona tutunuyor.
Sağ arka planda bir ev görülüyor. Evin açık penceresinde, ayrıntıları görünmeyen siyah bir erkek silueti ellerini beline koymuş şekilde duruyor. Bu figürün tehditkâr ya da baskıcı bir varlık olarak resmedildiği izlenimi veriliyor.
Kadının konuşma balonunda:
“Evim evim güzel evim...”
yazıyor. Bu ifade normalde evi güven ve huzurla ilişkilendiren olumlu bir sözken, görselde kadının ağlaması ve evin içindeki karanlık erkek siluetiyle birlikte acı bir ironiye dönüşüyor.
Karikatürün altında ise şu bilgi veriliyor:
“KCDP Raporu’na göre Ağustos ayında 22 kadın öldürüldü, 33 kadının ölümü ise şüpheli bulundu. Kadınların %55’i kendi evlerinde, %41’i evli oldukları erkekler tarafından, %64’ü ateşli silahlarla öldürüldü...”

Ahlaka Mugayir: 1845’ten “Ailem Güvende” operasyonlarına

Müberra Ünsal’ın hazırladığı “Ahlaka Mugayir” dosyası, “genel ahlak”, “milli ve manevi değerler” ve “kamu düzeni” gibi kavramların Türkiye’de yasak, sansür ve müdahale gerekçesi olarak nasıl kullanıldığını tarihsel ve güncel örneklerle inceliyor. Dosya, 1845’ten 12 Eylül 2026’daki “Ailem Güvende” operasyonlarına uzanan hukukî ve idari sürekliliğin izini sürüyor.

İllüstrasyon: Zeynep Özatalay.

kÖŞE YAZISI

Hazal Nehir isimli sporcu havada ters dönmüş durumda. Beden neredeyse baş aşağı, bacaklar yukarıda ve hareketin akrobatik yönü öne çıkıyor. Arka plandaki ağaçlar ve açık alan, hareketin şehir dokusundan çok bedensel kontrol, çeviklik ve estetik tarafını vurguluyor.

Parkour: Şehirleri bedenle okumak

Cansu Özge Özmen Muzır Spor’a yazdı.

Parkour, şehri yalnızca içinde yaşanan bir mekân olmaktan çıkarıp bedenle yeniden keşfedilen bir oyun alanına dönüştürüyor. Duvarları, korkulukları ve çatıları alışılmış işlevlerinden koparan bu disiplin, hem bedenin sınırlarını hem de kentin bize dayattığı hareket biçimlerini yeniden düşünmeye çağırıyor.

Y No Hai Remedio (Ve yardım yok), c. 1810, Savaş Felaketleri, plaka 15, gravür, kuru nokta, kağıt üzerine keske ve parlatıcı, 14,5 x 16,5 cm. İskoç Ulusal Galerisi, Edinburgh. Resim: http://www.nationalgalleries.org/

Toplumsal sinizimin ilacını bulabilir miyiz?

Sengül Kılınç yazdı.

Ben toplumsal sinizm ile ilgileniyorum. Toplumsal sinizm, kişi ve toplum arasındaki sosyal sözleşmenin bir nevi “ihlal edilmesi” ile açığa çıkan tepki. Toplumla aranızdaki sözleşme politik meşrebinize göre her şey olabilir. Bu anlamda toplumsal sinizm, politik kaybın bir sonucu ve bizi yeni kayıplardan korumaya çabalayan bir savunma mekanizması.

Görselde ilk bakışta bir aile içi sahne var; fakat kompozisyon huzurlu olmaktan çok gerilimli ve tekinsiz. Merkezde takım elbiseli bir erkek, yatağın kenarında oturuyor ya da yarı oturur durumda. İki kadın ona çok yakın; biri arkasından/yanından erkeğin kolunu ya da kıyafetini kavrıyor, diğeri önünde diz çökmüş ya da eğilmiş halde. Bu fiziksel yakınlık ilk bakışta bakım verme, giydirme ya da yardım etme gibi okunabilir; ancak figürlerin duruşları ve yüz ifadeleri sahneyi sıradan bir aile anından çıkarıyor. Özellikle kadınların bedenleri erkeğin etrafında neredeyse bir kuşatma oluşturuyor. Sağ tarafta kapı ya da pencere açıklığında küçük bir kız çocuğu duruyor. Diğerlerinden fiziksel olarak ayrılmış; olup biteni uzaktan izliyor. Ellerini önünde birleştirmiş olması ve mesafeli konumu ona hem tanık hem de dışarıda bırakılmış biri hissi veriyor. Mekân bir yatak odasını andırıyor: solda yatak, ortada dolap ya da komodin, sağda perde ve açıklık var. Ancak ev içi dekor sıcaklık üretmiyor. Koyu tonlar, sert gölgeler ve figürlerin sıkışık yerleşimi mahremiyet yerine baskı ve kapatılmışlık duygusu yaratıyor. Ortadaki dolabın üzerindeki nesneler ve içindeki dekoratif figür de sahneye biraz törensel, hatta uğursuz bir hava katıyor.

Aileyi kimden koruyorsunuz?

Seran Vreskala yazdı.

İsimlerin böyle bir liste hâlinde kamuya açılmasına aslında şaşırmıyorum. Çünkü hedef göstermek bu ülkede neredeyse bir ata sporudur. Bir zamanlar Alevilerin evlerinin kapılarına kırmızı çarpılar konulmadı mı? 6–7 Eylül İstanbul Pogromu’nda Rumların, Ermenilerin ve Yahudilerin evleriyle iş yerleri önceden belirlenmiş adres listeleri üzerinden hedef alınmadı mı? Bunun için medya kullanılmadı mı?

Tüm köşe yazıları

İlyas’ın ailesi emsal adalet istiyor

Ankara Halk Ekmek Fabrikası ve Un Fabrikası A.Ş.’de 10 yıldır işçi olarak çalışan İlyas Ulutaş (30), bisiklet tutkunuydu. Bisiklet tutkusunu babasından alan İlyas, işine her gün bisikletle gitmeyi tercih ediyordu. Ulutaş, beş yıl önce babasını kaybetmesinin ardından “Gezgin Pedallar 06” isimli bisiklet topluluğunu bir arkadaşıyla birlikte kurdu.
Ankara’da 4 Ağustos akşamı bir bisiklet sürüş etkinliği düzenleyen Gezgin Pedallar, Ulutaş’ın pedal çevirdiği son etkinlik oldu. Gölbaşı Kepekli Yokuşu’nda saat 21:07’de bir kaza meydana geldi. Yaklaşık on bisikletlinin katıldığı sürüşte İlyas bir arkadaşıyla birlikte en arkadaydı.
Haftada dört beş gün bisikletçilerle birlikte bisiklet süren Ulutaş ve arkadaşlarının rotası Ahlatlıbel, Eymir Gölü ve Kahramankazan’dan oluşuyordu.
Trafik sigortası bulunmayan ve kendisine ait olmayan arabayla yasal sınırın oldukça üzerinde, 1.33 promil alkollü olan Mustafa Gürşen (68), otomobiller için geçerli azami hız sınırı olan 82 km/saatlik hızı aştı. Tanıkların anlatımına göre Gürşen, önce İlyas’ın bir arkadaşının koluna, ardından İlyas’a çarptı ve durmayarak birkaç kez daha çarpmaya devam etti.

İstanbul’dan Hollywood’a bir kadın senarist: Necile Tevfik ve görünmeyen emeğin arşivi

Necile Tevfik, sinema tarihimizin ilk kadın senaristlerinden biri olmasına rağmen, bugün hafızamızda yalnızca birkaç satırdan ibaret. Tozlu rafların arkasında kalan görünmeyen kadın emeğin ve Necile Tevfik’in izini Gökçe Akgöl takip etti, Cansu Gürsu resmetti.