Yeni e-dergimiz #Haftalık, her hafta bir gazeteci ve bir karikatüristin ortak çalışmasıyla gündemin nabzını tutuyor. Basın Evi Destek Projesi (BEDA) desteğiyle hayata geçen bu çalışma, tam 19 hafta boyunca her pazartesi muzir.org adresinde yayınlanacak. Haftanın en çarpıcı gelişmelerini hem kalemden hem de çizgiden okumak için on sekizinci sayımızı inceleyebilirsiniz.

Hazırlayanlar: Gazeteci Yusuf Çelik ve Çizer Eda Erdoğmuş. Bu yayının içeriği tamamen yazarlar, çizer ve editörün sorumluluğundadır ve Avrupa Birliği’nin görüşlerini yansıtmayabilir.

Bir soru nasıl milyonları peşinden sürükledi?

“Z kuşağı” internet kullanıcıları öncülüğünde kurulan “Hamam Böceği Halk Partisi”, kısa sürede büyüyerek sosyal medyadan sokaklara taşındı.

Hindistan’da son haftalarda düzenlenen kitlesel protestoların odağındaki “Hamam Böceği Halk Partisi” (Cockroach Janta Party-CJP), resmi bir siyasi parti olmamasına rağmen milyonlarca kişiyi etrafında toplamayı başardı. Mahkeme salonunda kullanılan bir hakaretle başlayan süreç, kısa sürede genç işsizliği, eğitim krizi ve hükümet politikalarına karşı ülke çapında büyüyen bir protesto hareketine dönüştü.

Hareketin ortaya çıkışı ise Hindistan Yüksek Mahkemesi’nde kullanılan ifadelerle başladı.

Mahkeme salonundan sosyal medyaya

Mayıs ayında görülen bir dava sırasında Yüksek Mahkeme Başkanı Surya Kant’ın işsiz gençler, sosyal medya aktivistleri ve bazı kamu yararı davaları açan kişileri “hamam böcekleri” ve “parazitler” olarak nitelendirdiği yönündeki ifadeleri kamuoyunda büyük tepki yarattı.

Kant daha sonra sözlerinin bağlamından koparıldığını savunsa da özellikle işsiz gençler bu ifadeyi, devletin kendilerine yönelik bakışının bir yansıması olarak değerlendirdi.

Bu tartışmalar sürerken ABD’nin Boston kentinde yaşayan siyasal iletişim uzmanı Abhijeet Dipke, X hesabından tek cümlelik bir paylaşım yaptı. Paylaşım kısa sürede yüz binlerce kişiye ulaştı. Dipke ertesi gün “Cockroach Janta Party” adıyla internet sitesi kurdu, manifesto yayımladı ve sosyal medya hesaplarını açtı.

Bir internet akımından fazlası

Hareketin büyümesinde yalnızca sosyal medya etkili olmadı. Hindistan’da son yıllarda artan genç işsizliği, kamu personeli sınavlarında yaşanan usulsüzlük iddiaları, NEET sınavı etrafındaki tartışmalar ve eğitim sistemine yönelik tepkiler, CJP’nin geniş kesimlerden destek görmesini sağladı.

Kuruluşundan yalnızca iki hafta sonra hareketin Instagram hesabı 22 milyondan fazla takipçiye ulaştı. Bu sayı, iktidardaki Bharatiya Janata Party’nin (BJP) resmi hesabını geride bıraktı.

Protestolar sürüyor

Bugün CJP yalnızca dijital bir oluşum değil. Yeni Delhi başta olmak üzere birçok kentte düzenlenen kitlesel gösterilerin çağrıcısı hâline gelen hareket, Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan’ın istifasını, sınav skandallarının bağımsız biçimde soruşturulmasını ve protestocular hakkında açılan davaların geri çekilmesini talep ediyor.

Polisin gösterilere müdahalesi, internet erişimini sınırlandırması ve çok sayıda eylemciyi gözaltına alması ise hareketin görünürlüğünü azaltmak yerine daha da artırmış durumda.

Resmi bir siyasi parti olmamasına rağmen milyonlarca kişiye ulaşan “Hamam Böceği Halk Partisi”, bugün Hindistan’da genç işsizliği ve siyasal temsil krizinin en görünür sembollerinden biri olarak büyümeyi sürdürüyor.