Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Taraflar Konferansı COP31’in Antalya’da gerçekleştirilecek olması, Türkiye’de iklim gündemini farklı alanlardan buluşmalarla genişletiyor. Bu buluşmalardan biri olan 3rd Culture x Climate Forum, kültür ve sanat alanının iklim eylemindeki yerini gündeme getirmek amacıyla 3 Kasım’da İstanbul’da gerçekleşti. Gün boyunca düzenlenen paneller, atölyeler ve film gösterimleriyle kültür-sanat dünyası ile iklim çalışmaları arasında yeni bağlantılar kurulması hedeflendi.

Forumun bu yılki buluşması İstanbul’da gerçekleştirildi. Önceki forumlar Bakü’de ve Bonn’da düzenlenmişti.

Organizasyon ve destekçiler

3rd Culture x Climate Forum; Bahçeşehir Üniversitesi, CIFAL Istanbul ve Birleşmiş Milletler Eğitim ve Araştırma Enstitüsü (UNITAR) ev sahipliğinde düzenlendi. Forumun ortak organizasyonunu Entertainment + Culture Pavilion, EkoFilm: Sürdürülebilir Yapım Platformu, Esmiyor ve Culture Translators Project üstlendi. Etkinlik British Council tarafından desteklendi. Programda ayrıca Julie’s Bicycle, Oxfam Novib, BFI, Climate Spring ve Sabancı Vakfı Kısa Film Platformu gibi uluslararası ve yerel kuruluşların katkılarıyla gerçekleştirilen oturum ve atölyeler yer aldı.

Açılış, paneller ve kültürün iklim politikalarındaki yeri

Forum, Bahçeşehir Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ömer Vatanartıran ile British Council’dan Denise Waddingham’ın açılış konuşmaları ile başladı.

Ardından “The Culture Global Stocktake in Action” başlıklı oturum gerçekleştirildi. Samuel Rubin (Entertainment + Culture Pavilion), Utku Güven (Esmiyor), Graciela Melitsko Thornton (Julie’s Bicycle) ve Alissa Abenque (Ecoprod) oturumda kültür alanının iklim eylemine katkısını ve Culture Global Stocktake (CGST) çalışmasını ele aldı. Oturum, CGST’nin ilk kez daha yakından tanıtıldığı ve kültür alanındaki uygulamalardan örneklerin paylaşıldığı bir bölüm olarak programlandı.

Culture Global Stocktake for Climate Action (CGST) – İklim Eylemi için Kültürel Küresel Durum Değerlendirmesi, kültürün iklim kriziyle mücadeleye mevcut katkılarını değerlendirmek, bu alandaki eksiklikleri belirlemek ve kültürel boyutların iklim politikalarına daha güçlü biçimde entegre edilmesi için hükümetlere ve diğer aktörlere öneriler geliştirmek üzere tasarlanmış uluslararası, katılımcı bir süreç.

CGST’nin yaklaşımı, kültürü yalnızca iklim krizini anlatmak için kullanılan bir iletişim aracı olarak görmüyor. Sanat, kültürel miras, yaratıcı sektörler, yerel bilgi ve toplulukların deneyimlerinin iklim politikalarının oluşturulması ve uygulanmasında nasıl rol oynayabileceğini araştırıyor.

Son dönem Kültürel Küresel Durum Değerlendirmesi’nin İstanbul’daki forum kapsamında kamuoyuna sunulması da bu sürecin COP31 öncesindeki önemli aşamalarından biri oldu.

Gunjan Nanda’nın (Entertainment + Culture Pavilion) moderatörlüğünü üstlendiği “Culture at COP31 and Beyond” başlıklı oturumda Dr. Ayşe Ege Yıldırım (Culture at COP31), Jonathan Morley (British Council), Dr. Ekin Gündüz Özdemirci (EkoFilm Platform), İrem Bilir (Culture Translators Project) ve Zainab Bie (Climate Live) yer aldı.

Farklı kültürlerden gelen 5 panelistin ortaklaştığı konu iklimi korumak için kültürün değişimini önemsememiz gerektiğiydi. Kültürü konuşmadan, iklimle mücadelenin gerçekçi bir tablo olmadığı ve fakat iklimdeki değişimlerin ve aşırılıkların kültürleri etkilediği söylendi.  Liderlerin bir araya geldiği iklim zirvelerinin teknik kaldığı ve toplumun bağ kuramadığı bu nedenle bir rol üstlenmediği, fakat asıl değişimin müzikle, sinemayla kısacası kültürle yaşanabileceği konuşulanlar arasındaydı.

Beş paralel atölye: Fosilsiz gelecek, doğal mürekkep ve sürdürülebilir üretim

Saat 14.00’te başlayan tematik atölyelerde katılımcılara farklı çalışma alanları arasından seçim yapma imkânı sunuldu. Her atölye iki saate kadar sürecek şekilde planlandı ve katılımcıların paralel oturumlardan birini seçmesi istendi.

Creative Climate Workshop, British Council desteğiyle, Julie’s Bicycle ve EkoFilm Platform ev sahipliğinde gerçekleştirildi. Atölyede kültür ve yaratıcı sektörlerin iklim eylemine nasıl katkı sunabileceği ele alındı.

Dismantling Petrocultures for Fossil-Free Futures başlıklı atölye, Oxfam Novib ve Entertainment + Culture Pavilion tarafından sunuldu. Oxfam Novib’in Fossil-Free Futures Toolkit aracılığıyla yürütülen anlatı odaklı çalışmada, fosil yakıtları gündelik ve kaçınılmaz gösteren hikâyelerin nasıl yeniden çerçevelenebileceği ele alındı.

Natural Ink Workshop & Talk başlıklı Türkçe atölye, Esmiyor ev sahipliğinde Deniz Eroğlu tarafından yürütüldü. Atölye, üretim deneyimini doğa, gelenek ve gelecek üzerine bir sohbetle birleştirdi.

Sustainable Material in Arts and Design başlıklı atölye Culture Translators Project tarafından düzenlendi. Katılımcılar, Buket Hamarat (Nawa Objects) ile kombucha biyoderisi üzerine çalışmak ya da Bilal Can Kara ile ileri dönüştürülmüş malzemeler kullanarak yeni bir tasarım geliştirmek arasında seçim yapabildi.

Climate Storytelling Showcase ise EkoFilm Platform ve Esmiyor ev sahipliğinde gerçekleştirildi. Bu bölümde kısa film gösterimleri ve söyleşiler aracılığıyla iklim hikâyelerinin nasıl anlatılabileceği ele alındı. British Council desteğiyle hazırlanan “Climate Stories: Short Films for a Sustainable Future” seçkisi; EkoFilm Platform, Climate Spring, BFI ve Sabancı Vakfı Kısa Film Platformu işbirliğiyle sunuldu. “Climate Storytelling: From Disaster Narratives to Stories of Solutions” başlıklı diğer bölümde EkoFilm Platform, Climate Spring ve Yuvam Dünya Derneği ile iklim anlatılarında felaket odaklı söylemlerden çözüm odaklı hikâyelere geçiş üzerine bir konuşma gerçekleştirildi.

Film programında ayrıca “Mikro Onarım” belgeseli gösterildi. Küçük ölçekli onarıcı uygulamaların ekosistemleri nasıl iyileştirebileceğini ve sürdürülebilir yaşam pratiklerine nasıl katkı sunabileceğini konu alan filmin ardından yönetmen Berkay Tunalı ile söyleşi yapıldı.

‘Bunlar beton orman mevzuları’

Forum, Türkiye’nin kadınlar tarafından kurulan ilk müzik kolektifi olarak tanıtılan topluluk, Sista Sound’un akustik performansıyla sona erdi.

COP31 öncesinde kültürün iklim gündemindeki yeri

3rd Culture x Climate Forum, iklim krizinin yalnızca enerji, ulaşım, sanayi ve emisyon hedefleri üzerinden ele alınamayacağına; kültür, sanat, yaratıcı üretim ve toplumsal anlatıların da iklim eyleminin önemli bileşenleri olduğuna dikkat çekti. Forumun temel hedeflerinden biri, kültür ve yaratıcı sektörlerde çalışanların deneyimlerini uluslararası iklim politikalarıyla buluşturmak ve bu alandaki görüşleri Culture Global Stocktake sürecine taşımaktı.