22 Ocak’ta Kadıköy-Söğütlüçeşme Metrobüs Durağı’nda yaşandığı iddia edilen “çıplak arama” ve fiziksel taciz vakalarına ilişkin yayımladığımız haberlerin ardından, Instagram hesabımızda çok sayıda benzer iddia paylaşıldı.

Yorumlarda yer alan beyanlar, bölgede yapılan GBT kontrolleri sırasında bazı yurttaşların üst aramasına, fiziksel müdahaleye ve çıplak aramaya varan uygulamalara maruz kaldığını öne sürüyor. İddialara göre uygulamalar özellikle genç-yetişkin erkekleri ve LGBTI+’ları hedef alıyor.

Söz konusu iddialara ilişkin resmi bir veri bulunmuyor. Emniyet birimlerince tutulan istatistiklere kamuya açık biçimde erişilemediği için, her gün kaç kişinin bu uygulamalara maruz kaldığı bağımsız biçimde teyit edilemiyor. Ancak haberimizin ardından yapılan paylaşımlar, benzer deneyimlerin yaygın olduğu yönünde güçlü bir algıya işaret ediyor.

“Kalp ritmi kontrolü” iddiası

Okuyucu yorumlarında en sık dile getirilen uygulamalardan biri, GBT kontrolü sırasında “kalp ritmi”nin ölçülmesi ve bu ölçümün şüphe gerekçesi olarak kullanılması. Bir kullanıcı yaşadıklarını şu sözlerle aktardı:

“Bir benzer hikayeyi Küçükçekmece Marmaray durağındaki polislerle yaşamıştım. Bu kadar aramaya, bedenime dokunmaya yetkiniz var mı, dediğimde kadın polis ‘İstersem donuna kadar seni burada soyarım’ demişti. Çantamı didik didik etti, bir tane ağrı kesici Majezik buldu diye iyice her yerimi mıncırdı. Gömleğimi falan çıkarttırmıştı. Üzücü… O kadar suçlu elini kolunu sallayarak gezerken bizim gibi insanların bu kadar didik didik edilmesini anlayamıyorum.”

Bir başka kişi ise Söğütlüçeşme’de yaşadığını belirttiği deneyimi şöyle anlattı:

“Söğütlüçeşme Metrobüs durağında birebir aynısını yaşadım, ilk kalp ritmimi kontrol ettiler sonrasında oradaki kulübeye aldılar çanta cüzdan herşeye en ince ayrıntısıyla bakıldı sigara dahi kullanmadığımı belirtmeme rağmen 40 dakikadan fazla tutup haberde anlatılan her şeyi yaptılar.”

2018 yılında benzer bir uygulamaya maruz kaldığını ve dava açtığını söyleyen bir başka yurttaş, sürecin reddedildiğini belirterek şunları kaydetti:

“Birebir aynı olayı 2018’de yaşadım. Dava açtım, reddedildi. Hislerimi kelimelerle ifade edemiyorum. Umarım adalet yerini bulur. Kalp ritmi atışından uyuşturucu kullanımı şüphesi çıkarmaları bilimsel değil. Bu insanlar sağlık çalışanı değil. Durduk yere full üst araması yapılması normal değil. Türkiye’nin uluslararası uyuşturucu ticaret merkezi olduğu bilinirken ve uyuşturucu baronları ülkede fink atarken, durduk yere sıradan vatandaşların üstlerinin keyfi olarak aranması normal değil.”

“Kulübeye götürülüp soyulduk” iddiası

Yorumlarda bazı kullanıcılar, güvenlik kulübelerine götürülerek iç çamaşırına kadar soyulduklarını iddia etti:

“Aynısını yaşadım. Sadece pantolonumu indirtmediler tek fark bu. Mahkeme salonu gibi yargıladılar. Psikolojik şiddeti üst düzeyde uyguluyorlar…”

“Aynısını yaşadım çoraplarıma kadar çıkarttılar güvenlik kulübesinde”

“Bende ses çıkartıyorum, metrobüs çıkışındaki güvenlik kulübesinde çıplak aramaya maruz kaldım.”

“Ben de birebir yaşadım Uzunçayır Metrobüs durağında polis pantolonumu indirmemi istedi elini afedersiniz iç çamaşırımın içine soktu.”

Bir başka kullanıcı ise uygulamanın psikolojik etkisine dikkat çekti:

“Aynı aramayı aynı noktada aynı şekilde yaşadım rezil bir uygulama travmatik bir durum sabıka kaydı dahi olmayan biriyim ama artık kolluk görünce panik atak geçiriyorum o günden sonra.”

“Güvenlik” gerekçesi tartışma konusu

Yorumlarda uygulamaların “ülke güvenliği” ve “uyuşturucuyla mücadele” gerekçesiyle yapıldığı belirtilirken, birçok kullanıcı bu yöntemin etkili olmadığı görüşünü dile getirdi:

“Kimin sattığı belli kimin aldığı belli ama çile çeken hep masum halk.”

“Kalp ritmi kontrolü saçmalığı bir tür tacizdir! Bana da kalp ritmi kontrolü yaptılar. İnsanlara yapılan bu saçmalıklar ne zaman duracak? İnsan gibi aramak varken, tacize varan aramaların amacı nedir?”

“Söğütlüçeşme, emniyetin gösteri alanına dönüşmüş vaziyette. Tonlarca uyuşturucu gemilerle ülkeye boca edilirken, bir tane mafya babası-uyuşturucu kaçakçısı yakalanmazken emniyet itibarını korumak için kısmi marjinal görünümlü, genç insanlar üzerinden uyuşturucuyla mücadele ediyormuş izlenimi yaratıyor. Aynısını defalarca yaşadım. Söğütlüçeşme’den geçeceksem bu bir ritüele dönüştü. Kalp ritmime bakılmasından birşey anlaşılamayacağını, uyuşturucunun böyle bitirilemeyeceğini, bu türden detaylı bir aramanın hukuki olmadığını ifade etmek ise yalnızca “Merkezde bakalım o zaman” yanıtını getiriyor peşinden. Artık o sıkıldım ki boxerımı sallamamı istediğinde indirerek suratına doğru sallıyorum.”

Bazı kullanıcılar ise uygulamanın seçici olduğunu savundu:

“Ben sadece GBT’ye maruz kaldım orada sayısını hatırlamayacak kadar. Ve her seferinde de otobüsten inen IŞİD mensubu kılıklıları durdurmadılar bile.”

“8- 4 kere yaşadım aynı senaryoyu maalesef eğer GBT’nizde problem varsa siciliniz kirliyse veya üstünüzde kesici delici bir şey taşıyorsanız asla problem yaşamıyorsunuz sadece tertemizseniz çoraplarınızı bile çıkarıp inceliyorlar insan içinde.”

Hukuki tartışma

Ceza Muhakemesi Kanunu ve ilgili mevzuat, üst araması ve çıplak arama uygulamalarını belirli şartlara bağlarken, uygulamanın ölçülülük ve insan onuruna saygı ilkesi çerçevesinde yapılması gerektiğini hükme bağlıyor. Hukukçular, çıplak aramanın ancak istisnai durumlarda ve sıkı usul kurallarına bağlı olarak gerçekleştirilebileceğini vurguluyor.

Haberde görüşlerine yer verdiğimiz mağdurların yaş ve cinsiyet gibi kimlik bilgileri, güvenlikleri gerekçesiyle paylaşılmadı. Ayrıca röportaj yapılan iki kişinin sahada tanınan gazeteciler olduğu ve buna rağmen benzer uygulamalara maruz kaldıkları bilgisi, iddiaların hedef gözetilerek caydırma amacı taşıdığı yönündeki tartışmaları güçlendirdi.

Bir yanıt yazın

ÖNE ÇIKANLAR