“Bir Başkadır”, bir hikâye anlatırken aynı zamanda toplumsal ve sistemsel bir eleştiri yapıyor.

En sonunda herkesin konuştuğu dizinin ikinci sezonunu da bir oturuşta izledim. İlk sezonu  iyiydi, ikincisi daha da iyi… Karakterler şahane işlenmiş, kast seçimi çok doğru; izleyiciyi inandırmayan ya da özellikle göze çarpan tek bir kişi yok. Hepsi kendi alanında ve süresinde birer yıldız…

Diziyi izlerken yaşadığımız ülkeyi ve bu ülkenin insanlara neler hissettirdiğini düşündüm. Konu insanı hemen içine alıyor çünkü çok tanıdık… Hikâye, karakterler, diyaloglar, suskunluklar… Her şey çok gerçek… Kendi hayatımızdan, çevremizden, her gün duyduğumuz haberlerden biliyoruz onları…

Berkun Oya’yı ilk kez oyuncu olarak izledim ve çok şaşırdım; çünkü aksi söylense de zaten kendimce başarılı bulduğum yönetmenliğinin yanı sıra çok da iyi oynamış. Faşist bir başkomseri daha iyi anlatabilir miydi, bilmiyorum. Beden dili, vurguları, konuşma biçimi… Hele o paranoyak hâli… Şunu da belirteyim; kimsenin üzerine alınacağını sanmasam da yukarıda  bütün faşist başkomiserler aynıdır demiyorum; genelde “filmlerde” çizilen tiplemelerden bahsediyorum.

Öykü Karayel’in oynadığı Meryem karakteri ise bayağı başarılı… Başta Karayel’in tipi bir emekçi-gündelikçi portresine göre fazla steril gelse de karakteri üstüne öyle bir giymiş ki bunu ondan başkası oynayamazdı dedirtiyor. Meryem’in masumiyetini çok güzel taşımış; nahif ve temiz… Kocasını hapse atan başkomiser için bile “İyi bir insandır” diyor mesela. Komşusu olan adamın böyle bir şey yapmış olabileceği aklına gelmiyor. O kadar temiz bir yerden bakıyor ki dünyaya; kendi içinde olmayan kötülüğü başkasında aramıyor. Çizilen karakter nüfus müdürlüğüne girmeden önce çamurlu çizmelerini çıkaran işçiyi hatırlattı. Tıpkı yatacağı sedyeyi kirletmemek için botlarını çıkarmak isteyen madenci gibi…

İnsanın içini acıtan yalnızca bu temizlik değil. Kendilerini ne kadar değersiz gördükleri… Kendilerine ayrılmış bir sedyeye uzanırken, işlerini görmek için bir devlet dairesine girerken bile varlıklarıyla bir zarar verecekmiş gibi çekinmeleri… Yorgunluklarından, yaralarından, ihtiyaçlarından önce kirletebilecekleri yeri düşünmeleri…

Gazetecilerin durumunu da  iyi işlemiş dizi… Sürekli ifadeye çağrılmaları, polislerin onlara yaklaşımı… Gazetecilik yaparken bir yandan da yazdıklarının, söylediklerinin hesabını vermeye hazır yaşamak zorunda kalmaları… Bir sonraki haberini düşünürken bir sonraki ifadeyi de düşünmek gibi…

Bir bölümde Meryem’in imam eşi çektiği bir video yüzünden hapse atılıyor. Adam geleneksel solcu ya da muhalif biri de değil, sıradan bir yurttaş! Meryem, eşinin hakkında hazırlanan iddianameyi okuduğunda çok şaşırdığını söylüyor bir ara. Bölümü izlerken gazeteci Tuğba Tekerek geliyor aklıma. O da yaptığı bir haber yüzünden 15 Eylül’den beri hapiste… Üstelik haber Türkiye’yle ilgili bile değil; Gürcistan seçimlerinde LGBTİ+’ların yaşadıklarını anlatıyor. Tuğba’nın hakkındaki iddianameyi görünce aynı şaşkınlığı yaşadığımı hatırlıyorum. Kaos GL’ye telif karşılığında hazırladığı haberden, derneğin Instagram hesabını yönettiği iddiasına uzanan bir suçlama… MLSA’ya göre bu iddiayı destekleyen somut bir teknik veri de yok dosyada. Üstelik dışarıda bir hayatı vardı Tuğba’nın… merak ediyorum, kedisi Osman’a kim bakıyor şimdi? Ya yaşlı annesi babası? Onlarla kim ilgileniyor? Bir yandan kızlarının hapiste olduğunu bilmenin ağırlığıyla nasıl baş ediyorlar? Gerçi gazeteci dostları onları yalnız bırakmıyordur ama dizideki gibi sıradan ve masum bir yurttaşı düşünelim, onların aileleri ne halidir?

İşte bu yüzden bu kadar tanıdık geliyor izlediklerimiz… Ekrandaki kişinin başına geleni kendi hayatlarımızdan biliyoruz, tanıyoruz, anlıyoruz. Sonra aklımızdan şu sorular geçiyor: Kim bilir binlerce kişilik hapishanelerde ne kadar masum insan var. Yapmadıkları bir şey yüzünden hayatlarından kaç yıl eksiliyor? Kendilerini anlatmaya, suçsuz olduklarına birilerini inandırmaya çalışırken neler yaşıyorlar?

Bir de psikolog var; biraz elitist, biraz vicdanlı, konforundan ise hiç taviz vermeyen… Etrafımızda az değil bunlardan… eminim sizin etrafınızda da vardır. Olanın yanlış olduğunu görür, haksızlığa üzülür, hatta akşam yemeğinde bunu söyleyecek kadar da cesurdur. Ama iş ses çıkarmaya, bir şeyi göze almaya geldiğinde yavaşça geri çekilir. “Bana dokunmayan yılan bin yaşasın” lafını kendine yakıştırmaz elbette; yalnızca öyle yaşar. Sonra her yeni sınıra, her yasağa, her baskıya biraz daha alışır. Alıştıkça da üzülmesi azalır, çünkü artık yeni normalini bulmuştur.

Yazar Zehra Çelenk’in dizinin ilk sezonu yayınlandığında yazdığı yazıda söylediği gibi: “İnsan suya, çiçeğe, çaya, simide alıştığı gibi, günlük hayatın her anında deneyimlediği arızalara da alışır.” Alışmanın nereye vardığını, diziyi birlikte izlediğim arkadaşımın sordugu soruyla daha da net gördüm; “Bunu nasıl yayınlıyorlar, nasıl izin alabilmişler?” Ben de aynı şeyi düşünüyordum soruyu sorduğunda…

Bakın, “eminim” diyorum. “Acaba biri ihbar eder mi?” diye sormuyorum. Birinin bunu yapacağından eminim; yalnızca ne zaman olacağını, ardından ne geleceğini bilmiyorum. Henüz ortada bildiğimiz bir yasak yok. Ama yasak ihtimali çoktan bizimle birlikte ekranın karşısına oturmuş. İzlediğimiz hikâyenin içine giriyor, konuşmamızı yönlendiriyor. Birinin o anda bize sınırları(mızı) hatırlatmasına bile gerek kalmıyor.

Şimdi bu yazıyı yazarken bile “Acaba bir sorun olur mu?” diye düşünüyorum. Bir dizinin yasaklanma ihtimalini yazarken, yazdığım yazı yüzünden de kaygılanıyorum.

Bir yanıt yazın

ÖNE ÇIKANLAR