Hayvan hakları savunucuları, 22 Aralık 2024’te İstanbul Havalimanı’nda yasadışı hayvan ticareti girişimi sırasında el konulan yavru goril “Zeytin”in hâlâ Türkiye’de tutulmasına tepki gösteriyor.

Yedi aydan uzun süredir Polonezköy Hayvanat Bahçesi’nde karantinada tutulan Gorilla gorilla türündeki Zeytin, CITES (Nesli Tehlike Altındaki Türlerin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme) Ek I listesinde yer alıyor. Bu liste, söz konusu türlerin ticaretini kesin olarak yasaklıyor. Türkiye’nin taraf olduğu sözleşme gereği, Zeytin’in ülkede kalması veya bir hayvanat bahçesinde sergilenmesi hukuki ihlal anlamına geliyor.

Bilimsel süre aşıldı, psikolojik risk artıyor
Uzmanlar, gorillerin izolasyon süresinin bilimsel olarak sınırlı olduğunu vurguluyor. Zeytin’in yaklaşık yedi aydır yalnızca iki bakıcıyla temas kurduğu ve kendi türünden tamamen izole olduğu belirtiliyor. Bu durum, gelişim çağındaki bir goril için ciddi psikolojik ve bilişsel sorunlara yol açabiliyor.

PASA: “Mart 2025’te gönderilmeliydi”
Uluslararası primat koruma ağı PASA’nın (Pan African Sanctuary Alliance) yönlendirmesiyle, Zeytin’in Nijerya’daki Drill Ranch rehabilitasyon merkezine gönderilmesi planlanmıştı. PASA, bu transfer için Mart 2025’i hedeflemişti ancak süreç hâlâ tamamlanmadı.

Gaziantep iddiası endişe yarattı
Hayvan hakları örgütleri, Zeytin’in Gaziantep Hayvanat Bahçesi’ne gönderileceği yönündeki duyumların endişe verici olduğunu ifade ediyor. Gaziantep Hayvanat Bahçesi Müdürü’nün sosyal medya hesabında goril görseli paylaşması, bu iddiaları güçlendirdi.

“Türkiye’de kalması seçenek değil”
Aktivistler, Zeytin’in bilimsel gereklilikler ve uluslararası sözleşmeler doğrultusunda bir rehabilitasyon merkezine ulaştırılmasının zorunlu olduğunu belirtiyor. Ayrıca, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın süreçle ilgili kamuoyuna bilgi vermemesi ve kaçakçılık girişiminin failleri hakkında açıklama yapılmaması, “şeffaflık eksikliği” eleştirilerine yol açtı.

Talepler
Hayvan hakları savunucularının öne çıkardığı talepler şöyle:

• Tarım ve Orman Bakanlığı ile ilgili tüm kurumların kamuoyuna açıklama yapması,
• Zeytin’in derhal Drill Ranch’e transfer edilmesi,
• Uluslararası yazışmaların hızlandırılması ve bürokratik gecikmenin önlenmesi,
• Süreç hakkında düzenli kamuoyu bilgilendirmesi yapılması.