İsviçre’nin iade ettiği Bahar Yalçınkaya Türkiye’de tutuklandı. İsviçre’nin Zürih kentindeki geri gönderme merkezinden iki çocuğuyla birlikte Türkiye’ye gönderilen Yalçınkaya, ülkeye gelir gelmez gözaltına alındı. Bir gün sonra tutuklanan Yalçınkaya, 15 aylık bebeğiyle birlikte Bakırköy Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’na gönderildi.

Yalçınkaya’nın İsviçre’deki avukatı Murat Özten; müvekkili hakkında Türkiye’de devam eden soruşturma ve yargılamalar bulunduğunu, bu nedenle ülkeye gönderilmesi hâlinde tutuklanma ihtimalinin yüksek olduğunu İsviçre makamlarına daha önce bildirdiklerini açıkladı. Bu durum, İsviçre makamlarının Yalçınkaya’nın iltica başvurusunu dikkat ve sorumlulukla ele alıp almadığının ve iade mevzuatını gereğince değerlendirip değerlendirmediğinin sorgulanmasına neden oldu.

Yalçınkaya, yaklaşık iki yıldır Zürih’teki Rückkehrzentrum Oberhalden Finkenried geri gönderme merkezinde iki çocuğuyla birlikte kalıyordu. Aynı merkezde kalan bir arkadaşının aktardığına göre polisler, sınır dışı işlemi sırasında Yalçınkaya’yı kaldığı odadan zorla çıkardı ve çocuklarının gözü önünde ters kelepçeledi. Avukat Özten de bu müdahale biçimini hukuki ve insani açıdan kabul edilemez bulduğunu belirterek olayın ardından İsviçre göç makamlarına yazılı başvuruda bulundu.

Yalçınkaya hakkında Türkiye’de, Kürt siyasi hareketiyle bağlantılı olduğu öne sürülen propaganda içerikleri nedeniyle yürütülen soruşturma ve davalar bulunuyordu. Yalçınkaya’nın Türkiye’de tutuklanması İsviçre’nin bireysel risk değerlendirmesinin yeterliliğini yeniden tartışmaya açtı. 

İnsan hakları hukukunda ve uluslararası idare hukukunda kişinin gönderileceği ülkede özgürlüğünden yoksun bırakılması veya insan hakları ihlaliyle karşılaşma ihtimalinin ciddi biçimde değerlendirilmesi zorunluluğu, sınır dışı ve iade işlemlerinin en temel ve devredilemez güvencelerinden biri olarak kabul ediliyor. Uluslararası hukukta bu koruma mekanizması temel olarak “Geri Gönderme Yasağı” ilkesi çerçevesinde şekilleniyor. İsviçre, taraf olduğu 1951 Cenevre Mülteci Sözleşmesi ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi uyarınca geri göndermeme ilkesine bağlı. Bu ilkeye göre bir kişi; işkence, kötü muamele, siyasi kovuşturma veya özgürlüğünü ciddi biçimde tehdit edecek bir risk altında bulunuyorsa bu ülkeye geri gönderilemez.