03 Aralık 2025, Çarşamba

Sıçan sıçmaktan gelmiyor. Öncelikle bu konuda anlaşalım. Sizin bana ne dediğiniz beni ilgilendirmez ama siz ne dediğinizi de bilmiyorsunuz. Birine sıçmaktan sıçan ismi konulacak olsaydı o kuşkusuz siz olurdunuz. Ne kadar sıçtığınızı biliyor musunuz? Günde ortalama 200 gram sıçıyorsunuz. Sadece bu apartmanın kanalizasyonundan günde 20 kg bok geçiyor. Ayrıca mecazen de bizden çok sıçtığınız kesin. Birbirinizin ağzına sıçıyorsunuz. Her şeyin içine sıçıyorsunuz. Sıçmaktan gelen sıçan sizsiniz. Ben sıçramaktan gelen sıçanım. Sıçrayanım yani. Sıçrarım, yani sıçrardım. İsmim Tekpençe Sıçrayus von Engellion, dörtyaşındayım. Dört yaşında şıçrayan gördünüz mü? Göremezsiniz. Sıçrayanlar dört yaşına gelmeden ölür. Çoğu bir yaşına bile gelemez. Bir kısmını da siz öldürüyorsunuz işte. Çok yaratıcı yöntemleriniz var. 

İnsanlarla bir sorunum yok aslında. Gerçekten. Yani beni ezmedikleri, yakmadıkları, zehirlemedikleri, kafama çığlık gibi kapılar çarpmadıkları sürece… karşılıklı bir anlaşma içindeyiz diyelim. Diğerleri öyle değildir. Her yemekten sonra başlarlar slogan atmaya.“Sıçra’ Sıçra! Sıçramayan insan!” diye. Gençlik işte. 

Bir gün garaj kapısında oturuyor, güneşleniyordum. Bir kadın garaja indi ve arabasına doğru yürümeye başladı. Ben adımlarını duyar duymaz su borusuna doğru atıldım. Nasıl bir bağırmak. Sanırsın aramızda 50 metre yok, sanki sabah uyanmış da kocası yerine kollarında beni bulmuş. Bağırınca ben de dondum kaldım. “Ahmet efendiiiiii!” Önce bana sesleniyor sandım. “Ben Tekpençe” diyecek oldum. Kapıcıyı çağırıyormuş. Yengecim Ahmet Efendi ne yapabilir? Ben de bağırmaya başladım. O bağırıyor, ben bağırıyorum. Tam da su borularının önünde duruyor. Ben “yenge çekil” diye bağırıyorum, o “Ahmet Efendi!”. Anlamak mümkün değil. Benim seninle ne işim olabilir? Neden sonra anladım. İnsanlar her şeyin kendileriyle ilgili olduğunu sanıyorlar. Tanrı kompleksine gel. Ahmet Efendi merdivenleri üçer üçer inerek yengenin yardımına koştu. Elinde bir süpürge. Beni süpürmeye çalışıyor! Pardon ama ben Tekpençe Sıçrayus von Engellion’um ve şu anda beni engelliyorsunuz. 

Ben sabahları erken uyanırım. Garaj katı hâlâ serinken, kalorifer borusunun altındaki karton yığınımdan doğrulurum. Sol ön pençem yok. Maalesef ben en ilkel yönteminize elimi kaptırdım. Evet, kapana. Bu bir dalga konusudur. Gençler… Tüyleri parlak, gözleri fıldır fıldır, dilleri fazla gevşek. Ben onların yaşındayken—neyse, hepsi aynı. Metalin sesi önce kulağıma değil, kemiğime çalındı. Şak diye değil; çıtır, çatır, şlakkk. Sonra sessizlik. Ne bağırdım ne kaçtım. Sadece baktım. Elim—ya da artık olmayan elim—o kapanın dişleri arasında öylece duruyordu. Acı, tahmin ettiğiniz gibi bağırttıran bir şey değilmiş. Öyle bir acıydı ki, bende yeri olmayan bir uzvu dışarıdan biri zorla takmış gibi hissettirdi. Onu orada bırakmak… mümkün değildi. Beklersem çürür, kıvranırsam ölürüm. Seçim basitti. Biraz kemiğe biraz sinire biraz da iradeye ısırık atmam gerekiyordu. Ve attım. Dişlerimin arasından kendi etim kaydı. Kendi kokum midemi kaldırdı. Ağzımda kanımın demiri, beynimde bir davul. Sonunda düştü o parça. Ben kaldım. O gün etimle kemiğimle özgürlüğümü değiş tokuş etmiş oldum. 

Günün ilk işi çöpleri denetlemek. İnsanlar sabah işe gitmeden önce kapı önlerine neler bırakmışlar diye bakarım. Yoğurt kaplarını severim, özellikle içinde çay, domates kabuğu ve limon olanları. Ama içine girip çıkmak zor oluyor. Çift pençeliyken kolaydı, şimdi yeni teknikler geliştirdim. İki ayağımın üstünde sıçrayarak kaba giriyorum, iyice temizliği yaptıktan sonra benden küçük bir anı bırakıp olay yerini terk ediyorum. 

Öğlenleri sessizdir buralar. Kimse kıpırdamaz, üst katlardan gelen sesler bile azalır. Ben de boruya yaslanır, 4 numaradaki sarı tişörtlü adamın ayak seslerini dinlerim. Her adımında gıcırdayan bir dizi var onun—asansöre binmez. Bazen kendi kendime konuşurum. Monologlarım vardır. “Bu beton mağarada zekâ bir lanettir. Ama lanetimi gururla taşırım.”“Eksik ol esir olma” gibi.

Eski bir buzdolabının içine yerleştirdiğim bir koleksiyonum var. Bir kek kutusu, bir poşet çay, bir diş fırçası ve bir fotoğraf: küçük bir insan yavrusu, elinde oyuncak bir kediyle gülümsüyor. Akşam olunca herkes coşar. Çöpün başında yarış başlar. Ben yavaşım. Koşamam. Ama beklerim. Onlar birbirini yerken ben arkadan dolanırım. Sessizce en iyi parçayı alırım. Zamanla öğreniyorsun: hızlı olmak değil, görünmez olmak önemli.

Yalnız yerim. Eski bir vida kutusunun üstüne çıkıp kuru cipsi çevirerek kemiririm. Tek pençeyle bu bir sanattır. Bakarım sonra tavana. Üst katlardan su sesi gelir, bazen ayak sesleri. Bazen sadece sessizlik. “İnsanlar da bizim gibidir,” derim kendi kendime. “Sadece daha çok gürültüyle yaşarlar.” Yenge hariç, o sıçrayan görünce sapıtıyor. 

Asansörün altında, yani o karanlık kabinin hareket ettiği boşlukta, insan gözüyle görülmeyecek kadar dar ama benim için şahane bir metal ray bölgesi var. Zemine çok yakın. Birkaç yıl önce bir tamirat sırasında, teknisyenlerin düşürdüğü eski bir alyanı orada bulmuştum. Ağzımla çekerek onu rayın dibine getirdim. Eğik bir açıyla yerleştirdim. Ve o gün kader değişti.

Her asansör aşağı indiğinde, kabinin alt köşesi o alyana hafifçe çarpar. Bu çarpma, kabindeyarım santimlik bir boşluk bırakır. O anı kaçırmamak gerek. Çünkü o esnada, rayın dibinden içeri girip iç kabinin alt zeminine asılabiliyorum.

Sürünerek geçiyorum, arkadaki boşluğa ulaşıp kabinin metal iskeletine tutunuyorum. Tek pençeyle zor ama yılların getirdiği teknik var. Sonra sadece bekliyorum. İnsanlar düğmeye basıyor. Yukarı çıkıyoruz.

Asansör yukarı çıktıkça, ben içten içe gülümsüyorum. Diğer sıçanlar yukarı çıkmanın hayalini bile kuramazken, benim beşinci kat balkonundaki çamaşır iplerine kadar çıkmışlığım var.

Çoğu zaman çöp odalarına uğruyorum. Bazen gece yarısı koridorda yürüyen terlikli ayakları izliyorum. Bazen sadece yukarıdaki havayı kokluyorum. “Üst katların kokusu daha az umutsuz,” diyorum kendi kendime. Neden biz kıyıda köşede, her şeyin ve herkesin altında yaşamak zorundayız ki? 

İniş daha kolay. Asansör aşağı inince bir titreşim oluyor. O an kendimi bırakıyorum. Sert ama hesaplı bir düşüş. Boruların arasından sürünüp tekrar garaj katına dönüyorum.

“Sıçan gibi üremek” derler ya, hepinizin ağzında sakız olmuş. Her şeyi bizden biliyorsunuz. Ben üremeye karşıyım. Bu karanlık, izbe, boğuk dünyaya bir tek yavru getirmeye niyetim yok. Elimi verdim ben bu hayata—kelimenin tam anlamıyla, dişlerimin arasında bıraktım. Ama çocuğumu veremem. Bu tünellerin içine, bu plastik artıklarının arasına, bu gürültülü yok oluşun kalbine birini daha sokamam. Benim soyum burada bitsin isterim. Size de biraz empati tavsiye ederim. Zira nüfuslarımız yakın.

O gece garajda hava her zamankinden farklıydı. Boruların arasında bir uğultu vardı. Önce uzak bir çekiç sesi gibi geldi, sonra patlayıp yankılandı. Üst katlardan biri çöp odasına bozuk bir elektrikli süpürgeyi bırakmıştı, kablosu yılan gibi yerde sürünüyordu. O sırada diğerleri çöpe üşüşmüş, bir paket tavuk kemiğiyle cebelleşiyordu. Ben kenarda, gölgede bekliyordum.

Tam o sırada kapı gürültüyle açıldı. Elinde büyükçe bir kutu tutan adam belirdi. Kutunun üstünde neon harflerle “Böcek ve Kemirgen İmha Servisi” yazıyordu. İnsanlar yaratıcıdır, evet…ama bazen yaratıcılıkları sadece daha hızlı öldürmeye yarar. Kutunun kapağı açıldı; içeriden boğuk bir tıslama ve bir anda etrafa yayılan keskin, kimyasal bir koku…

Sıçrayanlar panikledi. Kimisi çöp torbalarının arkasına, kimisi boruların içine daldı. Ama koku her yere işliyordu. Benimse sıçrayacak hâlim yoktu. O an, yıllardır kullandığım alyanlı asansör hilesi aklıma geldi. Alyanın yanına sürüne sürüne gittim, ciğerlerim yanıyordu. Asansör aşağıdaydı, kabin kapıları açıktı. Düğmeye bastılar, yukarı çıktı. Ben de tam o anda metal rayın dibine sızdım, tek pençemle asıldım. Kabin yükselirken garaj katı, borular, çöpler ve ölü sessizliği geride kaldı.

5, 8, 12… ciğerlerim yanıyor, ama bırakmıyorum. Sonunda 15. katta asansör durdu. Kabin kapıları açılınca ben de tırmanarak yan boşluktan çıktım.

Karşımda, bembeyaz duvarlı, sessiz, kilim kokulu bir koridor… Köşede plastik bir palmiye. Yangın merdivenine açılan kapının yanındaki camdan baktım: aşağıda şehir, uzakta titreyen ışıklar. Burası başka bir dünya gibiydi.

Yukarıdan gelen hafif bir yemek kokusu vardı—kızarmış patlıcan ve biber. Yavaşça ilerledim. Hiç ses yoktu. Ne boruların uğultusu, ne çöplerin paslı hışırtısı… Karakafa’nın boğuk hırıltısı, Minnoş’un incecik tiz sesi, Fındık’ın koku bulunca heyecanlanan nefesi, Tömbek’in aceleci ama beceriksiz adımları… Hepsi birden kesildi. Yapayalnızdım. 

O koku geldi burnuma yeniden—o zehirli, keskin koku. Aşağıda, boruların arasında, çöplerin başında…hepsi şimdi sessizlikte. Hayır, sessizlik değil; sessizlikten bile daha ağır bir şey. Yokluk. Sadece yumuşak ayak sesleri ve uzak bir televizyon mırıltısı.

O gece bir kapının paspasına kıvrıldım. İçerideki sessizlikte, alt katların çığlıklarını unuttum. Belki de gerçekten yukarılarda, daha az umutsuz kokan bir hava var diye düşündüm.

Ama aşağıda kalanlar… Onların sesi bir daha gelmedi.

Ve ben, Tekpençe Sıçrayus von Engellion, On beşinci katta hayatta kalan tek sıçan oldum.Tekpençe olduğum, onlar kadar hızlı koşamadığım ve sıçrayamadığım için, o gece bir tek ben ölmedim. 

On beşinci kattaki ilk günlerim yabancılık kokuyordu. Ne boruların sıcak uğultusu vardı ne de çöp odalarının paslı kapıları. Ama burada başka bir avantaj vardı: çatıya giden kapı hep açıktı.

Merdivenlerden yukarı çıktım. Asansör dairesinin kapısını omzumla ittirdim. İçerisi tozlu, yağ kokulu ve sıcak—benim için mükemmel. Metal halatların, dişlilerin, kablo makaralarının arasında karton parçalarını topladım. Bir köşeye eski bir bez parçası serdim; yuva buydu artık.

On beşinci katın sessizliğine alışmaya başladım. İnsanlar düzenliydi; çöplerini akşam sekizde bırakıyor, koridorlarda yüksek sesle konuşmuyorlardı. Ama sessizlik, bazen boğazına dizilen bir kemik gibi, yutulmuyordu.

Bir akşamüstü, çamaşır odasının yanından geçerken ince, aceleci bir tıkırtı duydum. Hemen gölgelere çekildim. Kapının altından, beyaz tüylü, minicik bir gövde geçti. Ve sonra gördüm: sağ arka bacağı yoktu. Yürümüyor, adeta bir yay gibi kendini fırlatarak ilerliyordu.

Bu, sokak görmemiş, tüyleri hâlâ oyuncak gibi kabarık bir yaratıktı. Ve kesinlikle buralı değildi. Kafes kaçkınıydı. Kokusundan anladım—talaş, kuru yem ve insan elleri.

Onu takip ettim. Koridorun sonundaki çöp şaftına gitti. Benim gibi atık toplayıcılığı bilmiyordu; kapağı nasıl açacağını öğrenmeye çalışıyordu. Tek pençemle kapağı araladım, birlikte içeri sızdık.

O akşam bulduğumuz ganimet: yarım ıslak kek parçası, yoğurt kabında kalmış limonlu çay posası, bir de ısırılmış bir salatalık. Hamstera kekin kabuğunu verdim—şekerli şeyleri seviyor belli ki, gözleri parladı. Çay posasını kendime aldım, salatalığı ortadan böldük.

İlk kez birinin yanında, çöp başında bu kadar sessizce yemek yedim. O da konuşmadı. Ama bazen sessizlik başka türlü kokar; yalnızlık gibi değil, güven gibi.

Yemekten sonra bana baktı, burnunu titretti, sonra topallayarak geldi, yanımda durdu. “Viiik” dedi. “Merhaba” dedim “ben Tekpençe Sıçrayus von Engellion.” Burnu titredi, gözleri parlaktı ama bir yorgunluk vardı bakışında. Onun gibi ufak bir sıçrayanın burada uzun süre dayanamayacağını düşündüm. Bu koridorun soğuğu, talaş kokulu odasından çok farklıydı.

“Gel,” dedim kendi kendime, sanki anlıyormuş gibi. Önce tereddüt etti. Ama ben çöp kapağını kapatıp yavaşça merdivenlere yönelince, o da topallaya topallaya peşimden geldi.

Çatıya çıktık. Asansör dairesinin paslı kapısını omzumla ittirdim, içerideki sıcak yağ ve demir kokusu yüzümü karşıladı. Halatların uğultusu hafif bir ninni gibiydi. Köşedeki karton yığınının üstüne atladım, o da zorlanarak tırmandı.

Yatacak yerimi paylaştım. O ilk başta kenara kıvrıldı, ama kısa süre sonra titremeye başladı. Tüyleri kabardı, burnu göğsüme değdi. Sonra, sanki yıllardır buradaymış gibi yan tarafıma sokuldu. Kafamı kafasının üstüne koydum ve derin bir uykuya daldım.

Sabah halatların ritmik sesi arasında gözlerimi açarken ona bir isim bulmayı düşündüm. Ben Tekpençe Sıçrayus von Engellion’um. İsmim tarih kokar, asalet fışkırtır, trajediyle harmanlanmış zafer taşır. Yanımdaki ortağımın da buna uygun bir adı olmalıydı. “Üçpençe von Ufaklık?” “Küçük Sıçrayus?” 

Tam o sırada, aşağıdan bir insan sesi geldi. İnce, biraz paniklemiş bir kadın sesi:

“Ponpon! Ponpon neredesin?!”

Bir an durdum. Gözlerim hamstera kaydı. O ise umursamaz bir ifadeyle ön patisini yalıyordu.

Demek ismi vardı: Ponpon. Ponpon adında birini yanıma yakıştıramadım ama ne yapalım. Nitekim ona yakıştığını inkâr edemezdim. Yanımda minik bir topa dönüşmüş, günlük temizliğini yapıyordu. Ona baktığımı görünce vikledi. Yani bir şey dedi ama anlamadım. İnsanlar sanıyor ki kemirgeniz diye hepimiz aynı dili konuşuyoruz. Yok öyle bir şey. Tür dediğin kendi diliyle doğar, kendi kokusuyla anlar. Mesela Ponpon iyi kalpli ama biraz salak kokuyor. Ben tahmin edebileceğiniz gibi asalet ve cesaret kokuyorum. 

Bir öğle vakti Ponpon kendi başına koridora çıktı. Peşinden gittim, çünkü 15. katta tek başına dolaşmak iyi bir fikir değildi. Asansörün yanındaki panoda bir kâğıt gördüm. Üzerinde renkli bir fotoğraf: Ponpon, elinde talaş parçaları, gözleri parlak. Altında büyük harflerle:

“KAYIP! Hamsterımız Ponpon kaçtı. Bulan lütfen 52 no’lu daireye getirsin. Çocuk çok üzgün.”

Ponpon’a baktım. “Senin insanın kayıp ilanı asmış.”  

“Viyk,” dedi, omuz silker gibi.

“Ne yapacağız?” dedim.

“Viyk viyk,” dedi. Bir yandan da gözleriyle olmayan bacağını işaret etti. Olmayan bacağına ilk kez dikkatlice baktım. Yarası tazeydi. Üstüne turuncu bir sıvı sürülmüştü. 

“Ne oldu bacağına?”

“Viiiiiyk”

“Yapma ya…”

Benim anladığım bacağını o evde kaybettiği, bu yüzden kaçtığı ve oraya dönmek istemediğiydi. Ponpon’la aynı dili konuşmuyorduk ama aynı yarayı tanıyorduk. Bir uzvun yokluğu, her türde aynı sessizlikle anlatılır. Ya da viykle. 

Ponpon’un viyk’ine karşılık ben cıtcıt dedim: “Evet, biliyorum, eksik olmak başka, esir olmak başka. Eksik kal, onurlu yaşa.”

Ponpon’u gördüğümde anladım ki arka bacak kaybı başka bir şey. Ön pençe kaybı seni sakatlar, yavaşlatır; arka bacak kaybıysa seni kelimenin tam anlamıyla yerle bir eder.

Sıçrayan dediğin arka bacaklarıyla sıçrar, koşar, kaçar. Onları kaybedince hızın gider, gölgen gider, hatta dengeni bile kaybedersin. Bir yöne doğru koşmaya kalksan, beden yan yan devrilir. Dik durmaya çalışsan, öne kapanırsın. Yani artık “sıçrayan” değilsindir.

Yemek meselesi de var. Normalde biz yiyeceği ön pençelerimizle kavrar, arka bacaklarımızın desteğiyle dikilir, keyfini çıkara çıkara kemiririz. Arka bacak olmayınca, hep karna yapışık kalırsın. Yiyeceği kavrasan da düzgün taşıyamazsın. Çöplerin içine dalmak zorlaşır, yükü ağzında sürükleyerek götürürsün. Tırmanmak? Unut gitsin. Borular, duvar araları, çöp şaftının kenarları… hepsi yasaklı bölge olur. Arka bacakların yoksa gökyüzü de yoktur. Ama asıl sorun, yükün öne binmesidir. Ön bacakların her şeyi taşır, omurgan gerilir. Kısa bir mesafe bile ciğerlerini yakar. Ve süründüğün her zeminde karın altın yara bere içinde kalır. 

Ponpon’la aynı çatı katında birkaç hafta geçirdik. Günler sessizdi, geceler daha da sessiz. Ben ona çöplerden yiyecek toplamayı ve tuvalet kağıtlarını küçük parçalara bölüp yatak yapmayı öğrettim, o da bana… O bana hiçbir şey öğretmedi açıkçası. Hani o öyle benim ön ayağım oldu ben onun arka… Öyle bir şey de olmadı. İkimizin işi de zordu. Ama yan yana kemirmenin de bir güzelliği var. Günler geçtikçe ayağını yalaya yalaya iyileştirdi. Artık merdivenlerden inerken yuvarlanmıyor, minik baldırını baston gibi kullanıp kendini dengede tutmayı beceriyordu. Sabahları birbirimizin ensesini temizliyorduk. Sonra asansör dairesinin küçük ve tozlu penceresinden içeri giren güneşi kovalıyor, göbeklerimizi ısıtıyorduk. Zaman geçtikçe Ponpon’a bir enerji geldi. Oradan oraya koşuyor, çerçöple top gibi oynuyordu. Çenesi düştü, tüyleri parlamaya başladı. Sabah uyanıyor, başlıyor anlatmaya. Hayır sen ne yaşadın da ne anlatıyorsun? Geceleri tuvalet kağıtlarının üzerine kıvrılıyoruz, tam gözlerimi kapatacağım. Susmuyor. Yemek zamanı geldiğinde aşağı inmeye korkuyordu. Ne zaman bir insan sesi duysa arkama saklanıyor yine kendi dilinde bir şeyler anlatıp duruyordu. 

Bir gün Ponpon’la yine yiyecek bakmaya indik. Kapının önündeki çöp torbasının yanındaküçük bir insan yavrusu vardı. İki ayağının üstüne kalkmış yaşlarda. Kapının köşesindeki örümcek ağına çakmak tutuyor, ağlar ve örümcekler büzüşüp yere düşünce de kıkır kıkır gülüyordu. Ponpon çocuğu görünce bir an telaşla elindeki yoğurt kapağını düşürdü. Çocuk irkildi. 

“Ponpooon!”

Ponpon durdu, burnu titredi. Tam o sırada annesi belirdi. Çocuğu kolundan çekti, sonra gözleriyle Ponpon’a kilitlendi. Bağırmaya başladı:

“Ponpon! Ponpon burada! Gel Ponpon.”

Ben öne atıldım. Tek pençemi kaldırdım ve suratına suratına sallamaya başladım.

“Bak insan kadın,” dedim, “ben sıçanım. Kuyruğumun girdiği her yerden girer senin ağzına sıçarım. Sütümü içen kısır kalır, bebeklerin nefesini çalarım. Uyurken burnunu yerim…”

Başka bir şey dememe gerek kalmadı. Çığlığı apartmanı çınlattı. 

“Sıçaaaaaaaaan!”

Ben farklı bir şey mi dedim?  

Çocuğu kaptığı gibi kapıyı çarpıp içeri kaçtı. Ponpon’a baktım. Donup kalmış. Bir de top olmuş. 

“Hadi Ponpon, yukarı çıkalım, bu manyak insan kadın şimdi Ahmet Efendi’ye haber verir, o da süpürgesiyle gelir.”

Ponpon’dan hareket yok. Burnumla dürttüm, kaktım, yok, hareket etmiyor. Böyle korkudan donuyor bunlar. Ensesinden ağzımla tuttum, seke seke merdivenleri çıktım, asansör dairesine getirdim.

Yatağa koyunca top olduğu gibi hızlı bir şekilde kendini bıraktı, hamstera dönüştü. Gözlerime baktı. Yine viyklemeye başlayacak, ne kadar korktuğunu, ona neler yaptıklarını anlatacak sandım. Ama anlatmadı. Bir süre bana baktıktan sonra burnunu göğsüme soktu, uyuyakaldı. 

Sabah erken bir saatte demir gıcırtısı duydum. Asansör boşluğundan yankılanan ayak sesleri, ardından ağır bir kapı gürültüsü. Tanıdık bir ses:

“Hadi bakalım, bu sefer yakalayacağız.”

Ahmet Efendi. Elinde yine süpürge. Ama bu kez yanında bir kapan da vardı. Paslı demir dişleri sabah ışığında parlıyordu.

Gülesim geldi açıkçası. Aynı hatayı iki kere yapan tek bir tür var bu dünyada, o da sıçrayanlar değil. Bir kazanın arkasına saklanıp onun kapanı yerleştirmesini izledik. Kapana yakalanacak kadar salak değildim ama artık bizi burada yaşatmayacaklarını da anlamıştım. Bugün kapan, yarın zehir, sonra imha servisi. Garajdaki katliamın sesleri hâlâ kulaklarımda. 

Ponpon’a döndüm: “Burada artık bir gün bile kalamayız. Hazırlan.”

Hazırlan dediysem, öyle valiz, bavul yok tabii. Yanıma aldığım: bir parça karton (yatağım), yarım diş fırçası (koleksiyonumdan), bir de Ponpon. Başka ne gerek? İnsanlar tonla eşya taşır, sonra da neden hayat bu kadar ağır? Bizim yükümüz eksikliktir, kolay taşınır.

Merdiven kapısını omzumla ittirdim, karanlık taş basamaklardan aşağı inmeye başladık. Ponpon minik bacağını baston gibi kullanarak zıplaya zıplaya geliyor. Her katta duruyor, viykleyip arkama saklanıyor.

Beş kat inmiştik ki gölgede bir çift göz parladı. İnce uzun bir kuyruk, sessiz patiler… Bir kedi. Ponpon dondu, top oldu. Ben öne atıldım. Tek pençemi kaldırıp kedinin suratına salladım:

“Ne bakıyorsun? İndir o patiyi! İndir, terbiyesiz hayvan!”

Kedi tısladı, geri çekildi. “Heh şöyle, hadi aslan parçası, bas git!”

Ponpon viyk diye gülmeye benzer bir ses çıkardı. Kedi, gururu kırılmış gibi, başını yere eğdisonra merdivenlerden aşağı fırladı.

“Bunlar da böyle tıs mıs, anca üfürük Ponpon, bakma büyük olduklarına, insana göbek falan açar bunlar, öyle saçma hayvanlar”.

Birlikte sıçraya yuvarlana inmeye devam ettik. On beş kat, uzun yolculuk. 

Sonunda garajın pas kokulu karanlığına vardık. Çöplerin, mazotun ve rutubetin kokusu burnuma doldu. Buradaydı bizim evimiz. Ama aynı zamanda, belirsizlik de buradaydı.

“İşte Ponpon,” dedim. “Yukarıda süpürge vardı, kapan vardı. Aşağıda kediler, arabalar vekanalizasyon var. Yani… özgürlük.”

Birkaç gün dinlendik. Eski sistem. Sabah erken çöp turu, öğlen şekerleme, Ponpon’un kendiyle uzun sohbetleri, temizlik ve uyku. Benim kek kutusu, poşet çay, diş fırçası vefotoğraf koleksiyonuma Ponpon’un pamuk, alüminyum folyo, düğme ve ceviz kabuğu koleksiyonu eklendi. Tek eksik eskiden burada yaşayan onlarca sıçrayan. Belki burada da uzun süre tutunamayız, kim bilir. İnsanlarla aynı gezegeni paylaşmak böyle bir şey. Koca bir belirsizlik. Biz de dünyaya insanla sınanmaya gelmişiz. 

Bazen duyar gibi oluyorum onlarca sıçanın tezahüratını: “Sıçra!” diyorlar, “Sıçra! Sıçramayan insan!”

Muzır Tefrika hakkında:

“Muzır Tefrika: Çeşitliliğin Dijital Öyküleri” projemiz, CultureCIVIC: Kültür Sanat Destek Programı kapsamında Avrupa Birliği desteğiyle muzir.org’da hayata geçiyor. Sekiz yazar ve çizerden; toplumsal cinsiyet eşitliği, kültürel çoğulculuk ve ifade özgürlüğü temalarında dijital öyküler, illüstrasyonlar ve sesli içerikler paylaşacağız.

Bir yanıt yazın

ÖNE ÇIKANLAR