_{25 Temmuz 2025, Cuma}

İllüstrasyon: Bartu, muzir.org

Emekliler için ay sonunu getirebilmek artık bir hesap işi değil; bir mucize! 

Yıllarca çalışıp değer katan milyonlarca emekli için bugün pazarda fileyi doldurmak, eczaneden reçetesini eksiksiz almak bir “lüks”. Temel tüketim ürünlerine her ay gelen zamlar, maaşlardan hızlı koşarken; tencereyi kaynatmak, toruna harçlık vermek ya da evin elektrik faturasını ödeyebilmek neredeyse imkânsız.

Türkiye’nin dört bir yanında, sabah erken saatlerde banka önlerinde biriken yüzlerce yaşlı yüz, yalnızca emekli maaşını değil, yıllar önce verdikleri emeğin karşılığını arıyor. Ancak karşılarında çoğu zaman yalnızlık, geçim kaygısı ve sessizlikten başka bir şey bulamıyorlar.

TÜİK’in açıkladığı Haziran 2025 enflasyon verilerine göre Ocak–Haziran dönemi enflasyon toplamı yüzde 16,67. Bu oran aynı zamanda SSK, Bağ‑Kur ve Emekli Sandığı (4A‑4B‑4C) emeklilerine uygulanacak zam.

Böylece Ocak 2025 itibarıyla 14 bin 469 TL olan en düşük emekli aylığı, Temmuz zammıyla birlikte 16 bin 881 TL oldu. Düzenleme Meclis’te kabul edildi, Cumhurbaşkanlığı onayını bekliyor. Yaklaşık 3,7 milyon emekli maaşlarını bu tabandan alacak.

Maaş zamlarını etkileyen TÜİK verileri yıllık enflasyonu yüzde 35 olarak hesaplarken ENAG yüzde 69 olarak açıklıyor. Aradaki bu makas yapılan zammın neden yeterli olmadığını açıklıyor. 

Derin Yoksulluk Ağı’nın bu ay yayımladığı bilgi notu,Türkiye’de 2 milyonu aşkın 65 yaş üstü insanın yoksulluk içinde yaşadığını ortaya koyuyor.

Bilgi notu, her 4 haneden 1’inde en az 1 yaşlının yaşadığını; 1,75 milyon yaşlının tek başına yaşadığını, maaşlara ve yardımlara yapılan zamların, yüksek enflasyon ve özellikle büyükşehirlerdeki konut kiraları dikkate alındığında temel yaşam giderlerini karşılamada yetersiz kaldığına dikkat çekiyor. 

Onurlu yaşam koşulları için neler yapılabilir?

Bilgi notunda yer alan onurlu yaşam koşulları için öneriler şöyle:

Sosyal koruma kapsamında emekli/ yaşlı, dul/yetim ve engelli/malul maaşları iyileştirilmelidir. 

Sosyal güvencesi olmayan yaşlıların sağlık hizmetleri için hukuki düzenlemeler yapılmalıdır. 

Tek başına yaşayan yaşlılar için sosyal konut kontenjanı oluşturulmalıdır. Emekli kiracılar için kentsel dönüşüm bölgelerinde kiracı koruma fonu kurulmalıdır. 

Belediyelerin yaşlılara yönelik kiralık konut desteği (ör. kira desteği + ev sahibiyle arabuluculuk) yaygınlaştırılmalıdır. Tek başına yaşayan yaşlılar için muhtarlıkların, belediyelerin ve merkezi bürokrasinin koordine olduğu düzenli ziyaret programları oluşturulmalıdır. 

Mobil evde bakım ekipleri evde bakım- evde sağlık hizmetleri yaygınlaştırılmalıdır. Yeni huzurevleri açılırken bölgesel nüfus yoğunluğuna göre planlama yapılmalıdır. 

65+ yaş grubuna özel yoksulluk, barınma ve sağlık hizmetine, sosyal yardımlara erişimde Eurostat ve OECD ile karşılaştırmalı göstergeler kamu kurumları tarafından takip edilmeli ve politika kararlarına entegre edilmelidir.