_{30 Haziran 2025, Pazartesi}

Erzincan’ın İliç ilçesindeki Çöpler Altın Madeni’nde liç yığını çökmesi sonucu 9 işçi yaşamını yitirdiği, 2’sinin yaralandığı facianın ikinci duruşması bugün.

İddianamede 5’i tutuklu olmak üzere toplam 43 sanık “taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olmak”, “çevreyi taksirle kirletmek” suçlamalarıyla yargılanıyor. 2 yıldan 15’er yıla kadar hapsi isteniyor.

17Mart’ta Erzincan 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen ilk duruşmaya tutuklu sanıklardan biri salonda, diğer dördü SEGBİS (Hükümlü veya tutuklunun adli makamlar ile ifade verme, duruşmaya katılma vb. görüşmeler yapabildiği özel olarak tasarlanmış, ses ve görüntü sistemleri ile donatılmış görüntülü konuşma odası) üzerinden katıldı.
İlk duruşma sonunda mahkeme, yeni bilirkişi atanarak dosyaya TBMM Araştırma Komisyonu raporunun eklenmesine, sanıkların tutukluluk hallerinin devamına karar verdi. 

Bugünkü duruşmada sanık beyanlarının devam edeceği düşünülüyor.

İliç Altın Madeni Faciası, aynı zamanda bölgenin ekolojik dengesinde de ciddi, uzun vadeli hasarlar yarattı.

Dokuz işçinin yaşamını yitirdiği 13 Şubat 2024’ten önce madende siyanür sızıntısı oldu. 2022’deki bu sızıntı tesisteki siyanür taşıyan borunun patlaması sonucu gerçekleşti. 

13 Şubat 2024’teki faciadaysa liç yığını Sabırlı Deresi’ne ilerledi, hayvanların içme suyu kaynaklarının ve yeraltı sularını, havayı siyanür ve ağır metallerle zehirledi. 

Bu zararlı kimyasalların toprakta birikmesiyle bitkiler, mikroorganizmalar ve yerel fauna için uzun süreli, geri dönüşü zor etkiler oluştu.

Bölgede yapılan siyanür liçi ile altın madenciliği Türkiye’nin en geniş havzasına sahip Fırat nehrine çok yakın. Bu nehir, Erzincan, Tunceli, Elazığ, Malatya, Diyarbakır, Adıyaman, Gaziantep illerinden geçiyor. Aynı zamanda ilgili alan büyük depremlere neden olabilecek fayların yakınında; gelecekte yaşanabilecek depremler bu tahribatı artırma potansiyeline sahip.

Toprağı, havayı zehirleyen maden şirketlerinin faaliyetleri için Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporunu kaldırmayı hedefleyen; ilgili komisyondan geçen ve Meclis’e gelmesi beklenen kanun teklifini burada bir kez daha hatırlatmakta fayda var. 

İliç Faciası’na yol açan madenin çalışma kapasitesinin iki kez artırılması, tüm itirazlara rağmen, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından olumlu ÇED raporlarıyla mümkün oldu.