_{28 Haziran 2025, Cumartesi}

Geçmiş ve günümüzde hayvan-insan ilişkilerini sorgulayan, tüm türlerin bir aradalığına dair yeni bir bakış açısı oluşturmayı hedefleyen “Hayvanların Yaşamı” sergisi, 10 Ağustos’a kadar Salt Beyoğlu’nda görülebilir. 

“Hayvanların Yaşamı”, hayvan ve insan yaşamının kesişimlerini, hayvanlar üzerinde kurulan tahakkümü ve geçmişten bugüne dönüşen insan-hayvan etkileşimini vurgulayan, tartışmaya açmayı hedefleyen disiplinlerarası bir sergi. Sergi seçkisinde heykel, resim, fotoğraf, video, ses ve enstalasyon gibi çok çeşitli eserler yer alıyor.

Serginin ana temasını Almanya-Irak kökenli vegan aktivist sanatçı Lin May Saeed’in hayvanlara karşı zorbalıkları hicvettiği işleri oluşturuyor. Saeed’in çalışmalarını aralarında vegan aktivistlerin de yer aldığı, Türkiye ve farklı coğrafyalardan pek çok kişinin yer aldığı sanatçı topluluğunun eserleri destekliyor.

Sergi, hayvanların insanlar tarafından evcilleştirilmesini, tahakküm altında sürdükleri yaşamı ve daha pek çok “normali” tartışmaya açıyor. Nesli tükenmekte olan hayvanlar, evcilleştirilen kedi-köpekler, hayvanat bahçelerinde esaret altındaki boz ayılar, mezbahalarda katledilen hayvanlar ve daha birçoğu ile çeşitli sömürü biçimlerini eleştiren eserler yer alıyor. Sergi içeriğinde geçmişe, hayvan olan insan ve hayvanlar arasındaki dengeli ve birbirine saygılı etkileşime özlem vurgulanıyor. 

Mine Yıldırım’ın arşiv çalışması – İhtimam ile Şiddet Arasında: İstanbul’un Köpekleri
Sanatın, toplumdan ve güncel tarihten bağımsız olmaması gerektiğine inanıyorum. Bu nedenle Mine Yıldırım’ın arşiv çalışmasının böyle bir sergide yer almasını çok değerli buluyorum. 

Yıldırım, 1910’lardan bu yana Türkiye’de sokakta yaşayan köpeklerin maruz kaldıklarını, haber küpürleri, fotoğraflar ve geniş kapsamlı bir arşiv taramasıyla belgeliyor. Arşiv materyalleri, sokakta yaşayan köpeklere yönelik şiddet yöntemlerini ve buna karşı toplumda oluşan, zamanla gelişen merhameti kronolojik bir anlatımla öne çıkarıyor. Sokaklarda yaşayan köpeklerin belediyeler tarafından toplanıp, barınaklarda öldürüldüğü bugünlerde bu çalışmanın kıymetinin çok daha anlaşılır olacağını düşünüyorum.

Hayvanların özneleşmesi

Eserlerin birçoğunda tür temelli tahakküm, hayvan özgürleşmesi, ekolojik sorumluluk ve kültürel melezlik gibi temalar öne çıkıyor. İnsan merkezci bakışa karşı gelmeyi hedefleyen bir sergi olsa da, insan merkezcilikten tamamen sıyrılmanın mümkün olmadığını; dolayısıyla bazı eserlerin sergileme ve sunum biçimlerinin, serginin idealini yansıtmaktan uzak, yine insan merkezci olabildiğini görüyoruz. Ancak bugün bir sanat galerisinde hayvanların çoğunlukla özneleştirildiği gerçeği düşünüldüğünde, bu sergi dönüşüm için önemli bir adım.

Hayvanların Yaşamı, kaybolan ortak yaşam kültürüne dair farkındalık yaratabilecek değerli eserlerin bir araya geldiği bir sergi. Hayvanların yaşadığı esareti göstermesi açısından benzer az örneği olan, İstanbul’un en işlek caddelerinden birinde İstiklal Caddesi’nde açılan bu sergi görülmeye değer. 

16 Nisan’da ziyaretçilerle buluşan sergi, 10 Ağustos’a kadar ücretsiz gezilebilir. Ayrıca sergi süresi boyunca belirli gün ve saatlerde Umut Ceyhan Akyol’un rehberliğinde gerçekleştirilen sergi turları ile deneyimlenebilir.