28 Haziran Cumartesi, 2025

Avrupa Parlamentosu 19 Haziran’da onayladığı maddelerle kedi ve köpeklerin üretimi, barındırılması ve bakımı konusunda Avrupa Birliği (AB) çağında ilk asgari şartları belirlemiş oldu. 

Yasa AB’de tüm köpek ve kedilerin mikroçip ile bireysel olarak tanımlanmasını ayrıca, mikroçipli köpek ve kedilerin, ulusal veri tabanlarına kaydedilmesi gerektiğini belirtiyor. Mikroçip kimlik numaraları ile ilgili ulusal veri tabanı bilgileri, Avrupa Komisyonu tarafından yönetilecek tek bir indeks veri tabanında saklanacak ve bu veritabanına tüm üye ülkeler erişim sağlayabilecek. 

AB ülkelerinde petshoplarda hayvan bulundurulamayacak ve satılamayacak. Tıbbi tedavi gereksinimleri dışında hayvanların bağlanması ve güvenlik başlığı olmayan dikenli/prangalı tasmaların kullanımı da yasaklandı. 

Yasadan önce evcil hayvanların kayıt altına alınması, 24 AB üye ülkesinde zorunluydu, ancak sadece özel bir girişim olan Europetnet, 17 ülkedeki ulusal ve bölgesel veri tabanlarını birbirine bağlıyordu. 

AB Komisyonu verilerine göre, şu anda Avrupa Birliği’nde yaklaşık 127 milyon kedi ve 104 milyon köpek bulunmakta; hanelerin yaklaşık yüzde 44’ü evcil hayvan sahibi. Sektörün yıllık ekonomik değerinin ise yaklaşık 1,3 milyar avro olduğu tahmin ediliyor. Yasa AP üyeleri, ebeveyn ile yavru, büyükanne/büyükbaba ile torun, kardeşler ve yarı kardeşler arasındaki çiftleştirmeleri de yasaklıyor.

Parlamento, köpek ve kedilerin refahı ve izlenebilirliği konusunda AB kuralları üzerindeki tutumunu 457 lehte, 17 aleyhte ve 86 çekimser oyla kabul etti.

Kabul edilen yasanın bazı maddeleri ve üzerinde yapılan değişiklikler şöyle:

“Köpek ve kedilerin yasa dışı ticareti, bu hayvanların orijinal yavru grubuna kadar izlenebilirliğinin olmaması ve tüketicilerin bu hayvanlara yönelik ilgisi nedeniyle gelişmiştir; bu durum özellikle çevrimiçi platformların yaygınlaşmasıyla kolaylaşmıştır. Çevrim içi satın alma imkânlarının yaygınlaşması, yasa dışı ticaret uygulamalarını kolaylaştırmış ve bu durum, kontrolsüz üretim koşullarına maruz kalan köpek ve kedilerin acı çekmesiyle ilişkilendirilmiştir. Bu hayvanların kökenine dair güvenilir bir izleme sistemi olmaksızın, hayvan refahı konusunda tüm işletmelerin aynı standartlara uymasını sağlamak ve iç pazarda köpek ve kedilerin piyasaya arzıyla ilgili eşit rekabet koşulları oluşturmak mümkün değildir. Bu nedenle, köpek ve kedilerin izlenebilirliğini sağlamak büyük önem taşımaktadır. Bu da hayvanların AB piyasasına ilk kez sunulmadan önce ve her sahip değişikliğinde tanımlanması ve kaydedilmesini sağlayacak bir sistem aracılığıyla mümkün olabilir.

“Bu yasa, köpek ve kediler için zorunlu kayıt uygulamasını, çevrimiçi satışlara yönelik güçlendirilmiş denetimleri ve artırılmış izlenebilirlik sistemini hayata geçirmektedir. İlgili makamların hazırlanabilmesi için 10 yıla kadar geçiş süreleri öngörülmüştür. 

“Ayrıca, köpek ve kediler üzerinde olumsuz sağlık ve refah etkilerini önlemek amacıyla AB genelinde sorumlu üretime ilişkin standartların önemine vurgu yapılmaktadır. Bu Tüzük, açık refah gereklilikleri belirleyerek ve üretim uygulamalarının en yüksek standartlara uygun olmasını güvence altına alarak bu sorunlara çözüm getirmeyi amaçlamaktadır.

“Köpek veya kedileri kişisel amaçlarla, herhangi bir ticari niyet ya da amaç taşımadan besleyen sahipler tarafından zaman zaman yavru köpek veya yavru kedi alınması, iç pazarda önemli bir etki yaratmamaktadır. Bu nedenle, söz konusu türdeki yavru alma faaliyetlerinin bu yasa kapsamı dışında bırakılmıştır.

“Barınaklar aracılığıyla Birlik piyasasına sunulan hayvanların sayısının yüksek olması ve bu yasanın izlenebilirlik ile yasa dışı ticaretin önlenmesine ilişkin hedeflerinin sağlanması gerekliliği göz önünde bulundurularak, barınakların da ekonomik bir faaliyet olarak değerlendirilip değerlendirilmediğine bakılmaksızın, köpek ve kedilerin tanımlanması ve kaydıyla ilgili bu yasadaki hükümlere tabi olması gerekmektedir. Barınaklardan sorumlu işletmeciler, barınaklarda tutulan köpek ve kedilerin üremesini önlemeye yönelik uygun önlemler almaya teşvik edilmelidir.

“Köpek ve kedi güzellik şovları, sergileri ve yarışmaları, bu hayvanların piyasa değeri ve satış olanakları üzerinde doğrudan etki yaratmaktadır. Bazı üreticiler, bu tür etkinliklerde avantaj elde etmek amacıyla, hayvanlarda fiziksel özelliklerin ortaya çıkmasına neden olan üretim stratejileri uygulayabilmekte ya da hayvanlara fiziksel müdahalelerde (örneğin kuyruk ya da kulak kesimi gibi) bulunabilmektedir. Bu tür şov, sergi ve yarışmalara katılım, hayvan refahından çok estetik standartlar ve belirli ırkların tanıtımı gibi başka motivasyonlarla yönlendirilebilmektedir.

“Üreticilerin önceliğinin hayvan refahı olması ve ürettikleri köpek ve kedilerde aşırı belirgin fiziksel özelliklerin gelişmemesi ile sağlıksız estetik standartlara ulaşmak adına fiziksel müdahalelere başvurmamaları amacıyla, üretim ve satış tesisleri ile söz konusu etkinlikleri düzenleyenlerin, bu tür fiziksel aşırılıklara sahip ya da estetik kaygılarla fiziksel müdahaleye uğramış köpek ve kedileri bu şov, sergi ve yarışmalarda kullanmaları ya da dâhil etmeleri yasaklanmalıdır.

“Komplikasyonların önlenmesi ve hayvan refahının korunması amacıyla, dişi köpekler ve dişi kediler uygun olgunluk seviyesine ulaşmadan önce çiftleştirilmemelidir. Gebelik ve emzirme sonrası vücutlarının toparlanmasına olanak tanımak için, bu hayvanların yeniden üreme sürecine alınması ancak yeterli bir iyileşme süresinin ardından mümkün olmalıdır.

“Bununla birlikte, pyometra gibi bazı patolojik üreme rahatsızlıklarını önlemek adına, iki yıllık bir süre içinde en fazla üç doğuma izin verilmelidir. Ancak, bu üç doğumu (ölü doğumlar dahil) gerçekleştiren dişiler için, ardından en az bir yıllık bir toparlanma süresi tanınmalıdır.

“Yaşlanan dişiler ile iki kez sezaryen doğum yapmış olan dişi köpek ve kedilerin üreme süreci sonlandırılmalıdır; çünkü bu hayvanlarda bir sonraki gebeliğin refah üzerinde olumsuz etkiler yaratması ihtimali göz ardı edilemez.

“Üreme amacıyla kullanılan tüm dişi hayvanlar düzenli olarak veteriner hekim tarafından kontrol edilmelidir.”

Yasanın kabul edilmesinden önceki son aşama olan Parlamento ve AB bakanları arasındaki nihai müzakerelerin yakında başlaması bekleniyor.