Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31, 9 Kasım’da Antalya’da başladı. Fosil yakıtlardan uzaklaşma, temiz enerjiye geçiş ve iklim finansmanının ele alındığı zirve sürerken, Muğla’nın Milas ilçesine bağlı İkizköy’de kömür madenciliğine karşı mücadele eden köylüler dünya liderlerine çağrıda bulundu. Köylüler, konferansa katılan devlet başkanları ve Birleşmiş Milletler yetkililerinin Akbelen Ormanı’na gelerek madencilik faaliyetlerinin doğa ve bölge halkının yaşamı üzerindeki etkilerini görmesini istedi.

Reuters’a konuşan İkizköy Muhtarı Nejla Işık, devlet başkanlarının Antalya yerine Akbelen ve İkizköy’ü ziyaret etmesi gerektiğini söyledi. Evi, yıllar içinde genişleyerek köye yaklaşan linyit madeninin yalnızca birkaç yüz metre uzağında bulunan Işık, bölgede onlarca yıldır kömür madenciliğinin etkileriyle yaşadıklarını belirtti.

Akbelen’deki kömür ortakları COP31’in iklim destekçileri arasında

Akbelen’deki kömür madenciliği ile COP31’in şirket destekçileri arasında doğrudan bir bağlantı bulunuyor. Bölgedeki termik santralleri işleten YK Enerji’nin yüzde 50’şer ortağı olan Limak Holding ve IC Holding, COP31’in resmî internet sitesinde iklim destekçileri arasında listeleniyor.

Bu şirketlerin hem kömür madenciliğindeki ortaklıkları hem de zirvedeki rolleri birlikte değerlendirildiğinde, zirvedeki iklim taahhütlerinin inandırıcılığı tartışmalı bir hale geliyor.

Türkiye Avrupa’da kömürden en fazla elektrik üreten ülke

Fransız gazetesi Le Monde, 9 Kasım’da yayımladığı analizde COP31’in ev sahibi Türkiye ile müzakerelerin başkanlığını yürüten Avustralya’nın kömür bağımlılığına dikkat çekti. İki ülkenin de dünyanın en önemli iklim zirvesinin yönetiminde yer almasına rağmen fosil yakıtlardan çıkış konusunu bugüne kadar öncelikli gündem hâline getirmediğini belirten gazete, bu durumu iklim politikalarındaki önemli çelişkilerden biri olarak ele aldı.

Türkiye ve Avustralya’nın COP31 kapsamında öne çıkardığı hedeflerden biri, 2035 yılına kadar elektriğin küresel enerji tüketimindeki payını yüzde 35’e yükseltmek. Ancak Le Monde’un aktardığı üzere, fosil yakıtlardan çıkış konusunda somut bir yol haritasının ortaya konulmaması iklim savunucularının eleştirilerine neden oluyor. Türkiye’de 2025 yılında elektrik üretiminin yüzde 34’ü kömürden sağlandı. Ember verilerine göre Türkiye, aynı yıl Avrupa’da kömürden en fazla elektrik üreten ülke oldu.

Akbelen çevresindeki madenlerden çıkarılan linyit, Yeniköy ve Kemerköy termik santrallerinde kullanılıyor. Reuters’ın aktardığı şirket verilerine göre bu santraller Türkiye’nin elektrik üretiminin yüzde 2’sinden biraz fazlasını karşılıyor. Bölge halkı ve çevre savunucuları ise maden sahasının genişletilmesinin ormanları, zeytinlikleri, tarım arazilerini ve köyleri tehdit ettiğini belirtiyor.

Ne olmuştu?

İkizköylüler, Akbelen Ormanı’nı kömür madenciliğinin genişlemesine karşı 2019’dan bu yana savunuyor. Temmuz 2021’de ormanda başlatılan doğa nöbeti, Türkiye’nin en uzun soluklu ekoloji mücadelelerinden birine dönüştü.

Mücadele 2025’te zeytinliklerin sökülmesiyle yeni bir boyut kazandı. Temmuz 2025’te yürürlüğe giren 7554 sayılı kanunun ardından Eylül ayında İkizköy çevresindeki zeytin ağaçlarının sökümüne başlandı. Köylüler, zeytinliklerini ve geçim kaynaklarını korumak için yeniden nöbet tuttu ve hukuki mücadele başlattı.

10 Ocak 2026’da Akbelen çevresindeki altı mahallede bulunan 679 parsel tarım arazisi, kömür madeni faaliyetleri için acele kamulaştırma kapsamına alındı. Karara karşı dava açan köylülerden Esra Işık, protestolar sırasında tutuklandı ve 42 gün sonra tahliye edildi. Temmuz ayında iki yıl bir ay hapis cezasına çarptırıldı.

Danıştay, 679 parselin acele kamulaştırılmasına karşı açılan davayı oy çokluğuyla reddetti. İkizköylüler karara itiraz edeceklerini ve topraklarını savunmaya devam edeceklerini açıkladı. 5 Kasım’da ise evlerinin yakınında başlatılan arkeolojik kazı çalışmalarına tepki gösteren köylülerin müdahalesi üzerine çalışmalar durduruldu.