İran’da kadınlara yönelik hak ihlalleri, sanat ve kamusal yaşamdan aile içine kadar farklı alanlarda sürüyor. Kadın sanatçılara verilen kırbaç cezaları ve sahne yasakları, çocuk yaşta evlilikleri kolaylaştıran uygulamalar ve kadınlarla çocukların yaşam hakkını tehdit eden erkek şiddeti, ülkede kadınların ve kız çocuklarının karşı karşıya kaldığı baskı ve ayrımcılığın boyutlarını gözler önüne seriyor.

Zorunlu başörtüsü olmadan solo şarkı söylemenin cezası 74 kırbaç

Kum Eyaleti Temyiz Mahkemesi, İranlı şarkıcı Parastoo Ahmadi’ye ve onunla birlikte çalışan sekiz müzisyen ve görevliye verilen 74 kırbaç cezasını 25 Eylül 2026’da onadı.

Dava, Aralık 2024’te “Kervansaray Konseri” adlı videonun yayımlanmasının ardından açıldı. Ahmadi, videoda zorunlu başörtüsü takmadan tek başına şarkı söylüyor, kendisine bir grup erkek müzisyen eşlik ediyordu. Seyircinin bulunmadığı bir kervansarayda kaydedilen konser daha sonra internette yayımlanmıştı.

Mahkeme, 74 kırbaç cezasının yanı sıra Ahmadi ve diğer sanıklara iki yıl boyunca sanatsal faaliyetlerde bulunma ve iki yıl boyunca yurt dışına çıkma yasağı da verdi. Yöneltilen suçlamalar arasında kamu ahlakını bozmak ve internette ahlaka aykırı içerik üretip yayımlamak yer alıyordu.

Uluslararası Af Örgütü, kararın onanmasına tepki göstererek kırbaç cezasının uygulanmamasını istedi ve bu cezayı zalimane ve aşağılayıcı olarak nitelendirdi.

Bir başka şarkıcı, kırbaç cezasının uygulanmasını önlemek için 100 milyon tümen ödediğini açıkladı

İranlı şarkıcı Anita Papist, Euronews Farsça’ya verdiği röportajda, Tahran’daki Veli Asr Caddesi’nde zorunlu başörtüsü takmadan şarkı söylediği bir videonun yayımlanmasının ardından 74 kırbaç cezasına çarptırıldığını açıkladı.

Videoda “Özgürlük Rüyası” adlı şarkıyı yeniden seslendirmişti. Papist’in anlattığına göre şarkının sesi stüdyoda kaydedilmiş, görüntüler ise Veli Asr Caddesi’nde başörtüsüz olarak çekilmişti. Video, ertesi sabaha kadar yaklaşık iki milyon kez izlenmişti.

Papist, hakkında dava açılmasının ardından pasaportuna havaalanında el konulduğunu ve yurt dışına çıkmasının engellendiğini söyledi. Müzik stüdyosu da mühürlenerek kapatıldı.

Röportajında, kırbaç cezasının uygulanmasını önlemek için toplamda yaklaşık 100 milyon tümen ödediğini belirtti. Bu tutarın kırbaç cezasıyla ilgili para cezasını, başörtüsü kurallarına uymadığı gerekçesiyle verilen cezayı ve avukat masraflarını kapsadığını söyledi. Sabıkası olmadığı için kırbaç cezasını para cezasına çevirebildiğini de ekledi.

Kadın müzisyenlerin sahneye çıkmasının engellenmesi üzerine Lian grubu Ahvaz konserini iptal etti

Mohsen Sharifian’ın yönettiği Lian müzik grubunun, 3-6 Ekim 2026 tarihlerinde Ahvaz’da düzenlenmesi planlanan konseri, kadın müzisyenlerin sahneye çıkmasına izin verilmemesi nedeniyle iptal edildi.

Mohsen Sharifian, organizatörlerin konserin yapımcısından bir taahhütname imzalamasını istediğini açıkladı. Bu belgeye göre hiçbir kadın müzisyen ya da şarkıcı sahneye çıkamayacaktı.

Sharifian, taahhütnamenin fotoğrafını Instagram hesabında paylaşarak gruptaki kadın müzisyenleri sahneden çıkarmayı kabul etmeyeceğini söyledi. Çünkü ona göre bu kadınlar Lian grubunun ayrılmaz bir parçasıydı.

Görüşmelerden sonuç alınamayınca grup konseri iptal etme kararı aldı. Sharifian, bu kararla kadın sanatçılara destek vermek ve onların müzik sahnesinden dışlanmasına karşı çıkmak istediklerini belirtti.

“Âdem ve Havva” evlilik platformunda 13-17 yaş arası kız çocuklarına ait en az 100 profil tespit edildi

İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRA) tarafından 8 Ekim 2026’da yayımlanan araştırma, “Âdem ve Havva” adlı evlilik platformunda 13-17 yaş arasındaki kız çocuklarının profillerinin aranabildiğini ve evlilik adayı olarak görüntülenebildiğini ortaya koydu.

Araştırmaya göre uzmanlar, 5 Ekim’de bu yaş grubundaki kız çocuklarını aratarak 100 profile ulaştı. Bu sayı, platformun arama sonuçlarında gösterebildiği en yüksek profil sayısıydı. Profiller arasında 13 ve 14 yaşındaki kız çocukları da bulunuyordu. Bu bilgilere kullanıcı hesabı açmadan da ulaşılabiliyordu.

Araştırma ayrıca platformun kullanım koşullarında kız çocukları için en düşük kayıt yaşını 15 olarak belirtmesine rağmen, 12 yaşına kadar inen yaş gruplarına ait bilgilerin sisteme girilebildiğini gösterdi. Ebeveynler de çocukları adına profil oluşturabiliyordu. Platform, başka bir örnekte ise 16 yaşındaki bir kız çocuğunun 23 yaşındaki bir erkekle evliliğini başarılı bir eşleşme olarak duyurmuştu.

Raporun yayımlanmasının ardından, aralarında İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı ve Dünya İşkenceyle Mücadele Örgütü’nün de bulunduğu 24 insan hakları ve sivil toplum kuruluşu, Google ve Meta’ya bir mektup göndererek uygulamanın ve onunla bağlantılı reklam hesaplarının kaldırılmasını istedi.

Google 9 Ekim’de, Meta da konuyu inceledikten sonra uygulamayı ve bağlantılı reklam hesaplarını platformlarından kaldırdıklarını açıkladı.

Bu olay, İran’daki çocuk yaşta evliliklerle ilgili yasaları yeniden gündeme getirdi. İran Medeni Kanunu’nun 1041. maddesine göre evlenme yaşı kız çocukları için 13, erkek çocukları için 15 olarak belirlenmiş durumda. Daha küçük yaştaki çocukların evlenmesi ise velinin izni ve mahkemenin onayıyla mümkün olabiliyor.

İran’da aile içi şiddet vakalarında 28 olayda en az 38 kadın ve çocuk öldürüldü

Şargh gazetesinin 21 Ekim 2026’da yayımladığı araştırmaya göre, yaklaşık iki ay içinde İran’da aile içi cinayetlerle ilgili 28 ayrı olayda en az 38 kadın ve çocuk hayatını kaybetti. Kurbanların 13’ü 18 yaşın altındaki çocuk ve gençlerden oluşuyordu.

Bu olayların çoğunda cinayetleri işleyenler kadınların eşleri, eski eşleri, babaları, erkek kardeşleri ya da ailedeki diğer erkeklerdi. Dört olayda kadınların boşanmak ya da ayrılmak istemesinin ardından cinayet işlendi. Beş olayda ise daha önce aile içi anlaşmazlık veya şiddet yaşandığı bildirildi.

Bu olaylardan biri, zorla evlendirilmek istemediği için babası tarafından öldürülen 16 yaşındaki bir kız çocuğunun cinayetiydi. Bir başka olayda ise bir erkek, eşiyle birlikte üç çocuğunu da Dehloran’da öldürdü.

Şargh gazetesi, bu sayıların yalnızca medyaya yansıyan olayları kapsadığını vurguladı. Ülkede kapsamlı ve şeffaf veriler bulunmadığı için gerçek kurban sayısının daha yüksek olabileceği belirtiliyor.

Sosyal hizmet uzmanları ve kadın hakları savunucuları, bu verilerin ardından koruyucu yasaların güçlendirilmesi, güvenli sığınma evlerinin açılması ve aile içi şiddetin erken belirtilerinin tespit edilmesi gerektiğini vurguladı.

در ماه اکتبر در ایران چه گذشت؟

تأیید حکم ۷۴ ضربه شلاق برای پرستو احمدی؛ مجازات آوازخوانی انفرادی بدون حجاب اجباری

دادگاه تجدیدنظر استان قم در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ حکم ۷۴ ضربه شلاق تعزیری برای پرستو احمدی، خواننده ایرانی، و هشت نفر از عوامل و نوازندگان همراه او را تأیید کرد.

این پرونده پس از انتشار ویدئوی «کنسرت کاروانسرا» در دسامبر ۲۰۲۴ تشکیل شد. احمدی در این ویدئو بدون حجاب اجباری و به‌صورت انفرادی آواز می‌خواند و گروهی از نوازندگان مرد او را همراهی می‌کردند. این اجرا بدون حضور تماشاگر در یک کاروانسرا ضبط و در اینترنت منتشر شده بود.

دادگاه علاوه بر ۷۴ ضربه شلاق، احمدی و دیگر متهمان را به دو سال محرومیت از فعالیت هنری و دو سال ممنوعیت خروج از کشور محکوم کرد. اتهامات مطرح‌شده شامل جریحه‌دار کردن عفت عمومی و تولید و انتشار محتوای خلاف اخلاق در فضای مجازی بود.

عفو بین‌الملل در واکنش به تأیید این حکم، خواستار توقف اجرای مجازات شلاق شد و آن را مجازاتی ظالمانه و تحقیرآمیز توصیف کرد.

یک خواننده دیگر از پرداخت ۱۰۰ میلیون تومان برای جلوگیری از اجرای حکم شلاق خبر داد

آنیتا پاپیست، خواننده ایرانی، در گفت‌وگو با یورونیوز فارسی اعلام کرد که پس از انتشار ویدئویی از آوازخوانی بدون حجاب اجباری در خیابان ولیعصر تهران، به ۷۴ ضربه شلاق محکوم شده است.

این ویدئو بازخوانی ترانه «رویای آزادی» بود. به گفته پاپیست، صدای اجرا در استودیو ضبط شده و تصاویر آن بدون روسری در خیابان ولیعصر فیلم‌برداری شده بود. او می‌گوید ویدئو تا صبح روز بعد نزدیک به دو میلیون بازدید داشته است.

پاپیست توضیح داد که پس از تشکیل پرونده قضایی، گذرنامه‌اش در فرودگاه توقیف و از خروج او از کشور جلوگیری شد. همچنین استودیوی موسیقی‌اش پلمب شد.

او در این مصاحبه گفت برای جلوگیری از اجرای حکم شلاق، در مجموع حدود ۱۰۰ میلیون تومان پرداخت کرده است. به گفته او، این مبلغ شامل جریمه‌های مربوط به حکم شلاق، اتهام بدحجابی و هزینه وکیل بوده است. او توانست به دلیل نداشتن سابقه کیفری، مجازات شلاق را به جریمه نقدی تبدیل کند.

گروه لیان به دلیل ممنوعیت حضور نوازندگان زن، کنسرت اهواز را لغو کرد

کنسرت گروه موسیقی «لیان» به سرپرستی محسن شریفیان که قرار بود از ۳ تا ۶ اکتبر ۲۰۲۶ در اهواز برگزار شود، به دلیل مخالفت با حضور نوازندگان زن روی صحنه لغو شد.

محسن شریفیان اعلام کرد که برگزارکنندگان از تهیه‌کننده کنسرت خواسته بودند تعهدنامه‌ای امضا کند که بر اساس آن هیچ نوازنده یا خواننده زنی اجازه حضور روی صحنه را نداشته باشد.

شریفیان با انتشار تصویر این تعهدنامه در صفحه اینستاگرام خود گفت حاضر نیست نوازندگان زن گروه را از اجرا حذف کند؛ زیرا آن‌ها اعضای جدایی‌ناپذیر گروه لیان هستند.

پس از بی‌نتیجه ماندن مذاکرات، گروه تصمیم گرفت کنسرت را لغو کند. شریفیان این تصمیم را در حمایت از زنان هنرمند و مخالفت با حذف آن‌ها از صحنه موسیقی اعلام کرد.

شناسایی دست‌کم ۱۰۰ پروفایل دختر ۱۳ تا ۱۷ ساله در سامانه همسریابی «آدم و حوا»

گزارش تحقیقی مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران (HRA) که در ۸ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شد، نشان داد سامانه همسریابی «آدم و حوا» امکان جست‌وجو و مشاهده پروفایل دختران ۱۳ تا ۱۷ ساله را به‌عنوان گزینه‌های ازدواج فراهم کرده است.

بر اساس این تحقیق، پژوهشگران در ۵ اکتبر با جست‌وجوی دختران این گروه سنی، به ۱۰۰ پروفایل دست یافتند؛ این تعداد حداکثر ظرفیت نمایش نتایج سامانه بود. در میان پروفایل‌ها، دختران ۱۳ و ۱۴ ساله نیز وجود داشتند. مشاهده این اطلاعات حتی بدون ورود به حساب کاربری امکان‌پذیر بود.

این تحقیق همچنین نشان داد سامانه، با وجود تعیین حداقل سن ۱۵ سال برای ثبت‌نام دختران در شرایط استفاده، امکان ثبت اطلاعات متولدین سال‌هایی را فراهم می‌کند که به سنین پایین‌تر، حتی ۱۲ سالگی، مربوط می‌شود. والدین نیز می‌توانند برای فرزندان خود پروفایل ایجاد کنند. در نمونه‌ای دیگر، این سامانه ازدواج یک دختر ۱۶ ساله با مردی ۲۳ ساله را به‌عنوان خبر موفقیت منتشر کرده بود.

پس از انتشار این گزارش، ۲۴ سازمان حقوق بشری و مدنی از جمله مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران و سازمان جهانی مبارزه با شکنجه، در نامه‌ای از گوگل و متا خواستند اپلیکیشن و حساب‌های تبلیغاتی مرتبط با آن را حذف کنند.

گوگل در ۹ اکتبر و متا نیز پس از بررسی موضوع اعلام کردند اپلیکیشن و حساب‌های تبلیغاتی مرتبط را از پلتفرم‌های خود حذف کرده‌اند.

این پرونده بار دیگر توجه‌ها را به قوانین ازدواج کودکان در ایران جلب کرد. بر اساس ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی، حداقل سن ازدواج برای دختران ۱۳ سال و برای پسران ۱۵ سال تعیین شده است؛ ازدواج در سنین پایین‌تر نیز با اجازه ولی و تأیید دادگاه امکان‌پذیر است.

کشته شدن دست‌کم ۳۸ زن و کودک در ۲۸ پرونده خشونت خانوادگی در ایران

بر اساس بررسی آماری روزنامه «شرق» که در ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شد، طی حدود دو ماه، دست‌کم ۳۸ زن و کودک در ۲۸ پرونده قتل خانوادگی در ایران جان خود را از دست داده‌اند. از میان قربانیان، ۱۳ نفر کودک و نوجوان زیر ۱۸ سال بوده‌اند.

در بیشتر این پرونده‌ها، عامل قتل همسر، همسر سابق، پدر، برادر یا یکی دیگر از مردان خانواده بوده است. در چهار مورد، قتل پس از درخواست طلاق یا جدایی از سوی زن اتفاق افتاده و در پنج پرونده نیز سابقه اختلاف یا خشونت خانوادگی گزارش شده است.

از جمله این موارد، قتل دختر ۱۶ ساله‌ای در کرمانشاه به دست پدرش بود؛ دختری که با ازدواج اجباری مخالفت کرده بود. در پرونده‌ای دیگر، مردی همسر و سه فرزندش را در دهلران به قتل رساند.

روزنامه شرق تأکید کرده است که این آمار تنها شامل مواردی است که در رسانه‌ها گزارش شده‌اند و به دلیل نبود آمار جامع و شفاف، تعداد واقعی قربانیان ممکن است بیشتر باشد.

فعالان اجتماعی و حقوق زنان در واکنش به این آمار، بر ضرورت تقویت قوانین حمایتی، ایجاد خانه‌های امن و شناسایی زودهنگام نشانه‌های خشونت خانگی تأکید کرده‌اند.