Avrupa’nın farklı ülkelerinde son haftalarda düzenlenen protestolarda konut fiyatları, kiralar, ücretler, eğitim ve kamu hizmetleri öne çıkıyor. İspanya ve Portekiz’de konut krizine karşı meydanlarda çadırlar kurulurken Fransa’da öğrencilerin eğitim koşullarına ilişkin eylemleri hayat pahalılığı ve yakıt fiyatlarına yönelik tepkilerle birleşti. İtalya’da sendikalar ücretler, sağlık ve eğitim hizmetleri için eylem çağrısı yapıyor. Ülkelerdeki hareketlerin ortak bir örgütlenmeye dayanmadığı, ancak yaşam maliyetleri ve temel hizmetlere erişim konularında benzer sorunlara işaret ettiği belirtiliyor.

İspanya’da konut krizi genel grev gündeminde

İspanya’da konut hakkı protestoları, Madrid’de 87 yaşındaki Maricarmen Abascal’ın uzun yıllardır yaşadığı evden tahliye edilmesinin ardından daha geniş bir destek kazandı. Abascal’ın hastaneye kaldırılmasının ardından yaşamını yitirmesi, barınma güvencesi ve tahliyeler konusundaki tepkileri büyüten gelişmelerden biri oldu. Madrid’deki Puerta del Sol Meydanı’nda 26 Eylül’de başlayan çadır eylemleri başka kentlere de yayıldı.

Hükümetin acil konut düzenlemelerinin parlamentoda reddedilmesinin ardından Başbakan Pedro Sánchez, 29 Kasım için erken seçim kararı aldı. Sendikalar ve kiracı örgütleri, konut hakkı ve ücret talepleriyle 11 Kasım’da ülke çapında 24 saatlik genel grev çağrısı yaptı. Bu eylem, konut krizinin yalnızca kiracıların değil, ücretli çalışanların da gündeminde yer aldığını gösteriyor.

Portekiz’de kira ve ev fiyatlarına karşı çadır eylemleri

Portekiz’de konut krizi, ekim ayında Lizbon, Porto ve Coimbra’da düzenlenen protestolarla gündeme geldi. Sendikalar daha yüksek ücret, daha iyi emeklilik koşulları ve kamu hizmetlerinin güçlendirilmesini isterken konut hakkı örgütleri yükselen kiralara ve ev fiyatlarına karşı eylemlere katıldı. Portekiz Merkez Bankası ülke genelindeki konut açığını yaklaşık 300 bin olarak tahmin ediyor.

Lizbon’daki Rossio Meydanı’nda kurulan çadır kampı 25 Ekim sabahı polis tarafından dağıtıldı. Reuters’ın haberine göre 25 kişi gözaltına alındı ve serbest bırakıldı. Örgüt, 27 Ekim’de parlamento önünde yeni bir protesto çağrısı yaptı.

Fransa’da hayat pahalılığı, yakıt fiyatları ve eğitim

Fransa’da eylül sonunda okullardaki öğretmen eksikliği ve kötü eğitim koşulları nedeniyle başlayan öğrenci eylemleri, zamanla hayat pahalılığına, yakıt fiyatlarına, ücretlere ve kamu hizmetlerine ilişkin taleplerle genişledi. Öğrenciler okul koşullarının iyileştirilmesini isterken sendikalar daha yüksek ücret, emeklilik koşullarının iyileştirilmesi ve temel ürün fiyatlarının düşürülmesi çağrısında bulundu.

Bazı kentlerde eylemler sırasında polisle çatışmalar yaşandı. Çok sayıda kişi gözaltına alındı.

İtalya’da ücretler ve kamu hizmetleri için eylem çağrısı

İtalya’da öğrencilerin eğitim bütçesi ve okulların koşullarına yönelik protestolarına, ücretler ve enerji maliyetleri hakkındaki tepkiler eşlik ediyor. Sendikalar ve kuruluşlar daha iyi ücret, güvencesiz istihdamın azaltılması, sağlık ve eğitim hizmetlerinin güçlendirilmesi çağrısı yapıyor. Sendika ayrıca büyük servetlerden vergi alınmasını ve kamu kaynaklarının silahlanma yerine toplumsal ihtiyaçlara yönlendirilmesini savunuyor.

Roma’da 17 Ekim’de sendika destekli bir miting düzenlendi. Milano, Torino ve Bologna’da ise bazı protestolar sırasında polisle çatışmalar ve mülke zarar verme olayları yaşandı. İtalya Genel İşçi Konfederasyonu (CGIL)  20 Kasım için genel grev çağrısında bulundu.

Belçika’da eğitim kesintilerine tepki

Belçika’da özellikle Fransızca konuşulan bölgelerde öğrenciler, eğitim bütçesindeki kesintilere, artan öğrenim maliyetlerine ve yükseköğretime erişimi zorlaştırabileceğini düşündükleri düzenlemelere karşı eylem yaptı. Brüksel ve Liège’de 17 Ekim’de düzenlenen gösteriler sırasında polisle çatışmalar yaşandı; polis iki kentte toplam 195 kişiyi gözaltına aldı.

Ortak sorun: Gelirler temel ihtiyaçların maliyetine yetmiyor

Konut ve temel ihtiyaçların maliyetinin yükselmesi, ücretlerin alım gücü, eğitim ve sağlık hizmetlerinin finansmanı gibi meseleler birçok ülkede toplumsal tepkinin merkezinde yer alıyor.

Özellikle İspanya ve Portekiz’de konut hakkı taleplerinin sokak eylemlerinden genel grev tartışmalarına taşınması dikkat çekiyor. Fransa ve İtalya’da ise yaşam maliyetleri, çalışma koşulları ve kamu hizmetlerine ilişkin talepler sendikaların gündeminde. Bu tablo, Avrupa’da ekonomik baskıların yalnızca bireysel bütçelerle sınırlı kalmadığını; barınma, eğitim, sağlık ve sosyal koruma politikalarına ilişkin daha geniş bir tartışmaya dönüştüğünü gösteriyor.