Uluslararası Balinacılık Komisyonu’nun (IWC) 70. toplantısı, Güney Atlantik Balina Koruma Alanı önerisinin bir kez daha kabul edilmemesiyle sona erdi. Brezilya, Arjantin ve Uruguay tarafından sunulan öneri 39 oy alırken 18 ülke karşı çıktı; önerinin kabul edilmesi için gereken dörtte üç çoğunluğa ulaşılamadı. Türkiye ise oylamada çekimser kaldı.

Komisyonun hâlihazırda iki balina koruma alanı bulunuyor. Hint Okyanusu Balina Koruma Alanı, Hint Okyanusu’nu 55° güney enlemine kadar kapsıyor; Güney Okyanusu Balina Koruma Alanı ise Antarktika çevresindeki suları kapsıyor. Her iki alanda da ticari balina avcılığı yasak. 

Oylamanın arka planında yaklaşık 40 yıldır yürürlükte olan ticari balina avcılığı moratoryumu da bulunuyor. IWC, 1982’de tüm balina türleri ve stokları için ticari avlanma kotalarını sıfıra indirme kararı aldı ve uygulama 1985/86 sezonunda yürürlüğe girdi.

Ancak bu moratoryum ticari balina avcılığını küresel olarak tamamen sona erdirmiş değil. Norveç moratoryuma itiraz ederek, İzlanda ise 2002’de IWC’ye dönerken koyduğu rezervasyonla ticari avcılığı sürdürüyor. Japonya ise 2019’da komisyondan ayrılarak ticari balina avcılığına yeniden başladı. Dolayısıyla yaklaşık 40 yıllık moratoryum önemli bir uluslararası koruma mekanizması olsa da bütün ülkelerde bağlayıcı ve eksiksiz bir av yasağı oluşturamadı.

IWC70’te ticari balina avcılığına ilişkin müzakereleri yeniden başlatmayı hedefleyen bir “sürdürülebilir kullanım” tasarısı da yoğun itirazların ardından geri çekildi. Türkiye Vegan Derneği (TVD), toplantı öncesinde Türkiye’ye bu tasarıya karşı oy kullanması ve Güney Atlantik Balina Koruma Alanı’nı desteklemesi çağrısında bulunmuştu. Toplantının ardından dernek, Türkiye’nin koruma alanı önerisindeki çekimser oyunun gerekçesinin açıklanmasını istedi.

Türkiye, deniz memelileri üzerine bilimsel çalışmaların değerlendirilmesine ve balina türlerinin korunmasına katkı sağlama amacıyla Uluslararası Balinacılık Komisyonu’na 30 Aralık 2025’te katıldı. IWC70, Türkiye’nin komisyon üyesi olarak ilk toplantısı ve ilk oyları açısından önem taşıyor.

Türkiye’yi IWC’de Dr. Erdinç Güneş temsil ediyor

Türkiye’nin IWC’deki resmî komiseri, Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdür Yardımcısı Dr. Erdinç Güneş. IWC kayıtlarına göre Güneş, 12 Şubat 2026’da Türkiye’nin komiseri olarak atandı.

Güneş’in akademik ve mesleki geçmişi balıkçılık biyolojisi, balık stokları ve balıkçılık yönetimi üzerine yoğunlaşıyor. 1997 yılında Karadeniz Teknik Üniversitesi’nde Doğu Karadeniz’deki pisi balıklarının bazı popülasyon özellikleri üzerine yüksek lisans tezi hazırladı; sonraki çalışmalarında da Karadeniz’deki balık stoklarının yaş, büyüme, üreme ve dağılım özellikleri üzerine araştırmalarda yer aldı.

Güneş’in IWC70’te Türkiye adına kullanılan oyların arkasındaki resmî delegasyonun parçası olması nedeniyle, Türkiye’nin Güney Atlantik Balina Koruma Alanı oylamasında neden çekimser kaldığı konusunda açıklama yapması beklenen isimlerden biri.