Macaristan, sirklerdeki belirli hayvan türlerinin gösterilerine resmen son vererek hayvan sömürüsünün önüne geçilmesi yolunda önemli bir ilerleme kaydediyor.

Macaristan, sirklerde belirli hayvan türlerinin kullanımını yasaklayan kapsamlı yeni bir mevzuatı resmen kabul ederek hayvanların eğlence amacıyla kullanılmasının sınırlandırılması yönünde önemli bir adım attı.

13 Ağustos’ta Hungarian Gazette’de yayımlanan 124/2026 sayılı Hükümet Kararnamesi uyarınca; 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren geniş bir tür yelpazesinin sirk çadırı altında edinilmesi, üretilmesi, tutulması, eğitilmesi veya gösteri yapmaya zorlanması artık yasak olacak.

Bu hamle, belirli hayvan türlerinin insan eğlencesi uğruna sömürülmesine yönelik artan etik endişelere ve giderek güçlenen kamuoyu muhalefetine yanıt olarak geldi. Söz konusu yasak; filler, primatlar, büyük kediler, ayılar ve zürafaların yanı sıra foklar, sürüngenler ve yırtıcı kuşlar da dahil olmak üzere 25 farklı hayvan grubunu kapsıyor.

At, köpek ve kedi gibi evcil hayvanlar kapsam dışı kalmaya devam ederken, sirklerde bulunan belirli hayvan türleri kademeli olarak gösterilerden çekilecek. Bu durum, söz konusu hayvanların yaşamlarının geri kalanını mevcut tesislerde geçirebilecekleri, ancak artık sirk gösterilerinde kullanılmayacakları anlamına geliyor.

“Bu çabanın bir parçası olmaktan gurur duyuyorum”

Yeni mevzuat, ülkedeki sarsıcı bir siyasi değişimin ardından geldi. Nisan 2026’daki parlamento seçimlerinin ardından yeni kurulan hükümet, eski hayvanat bahçesi müdürü László Gajdos başkanlığında özel bir Yaşayan Çevre Bakanlığı kurdu. Bu yeni yönetim altında hayvan refahı, siyasi gündemde hızla üst sıralara tırmanarak uzun süredir gecikmiş olan reformların önünü açtı.

Alınan karar, Macaristan’ı Avrupa’nın büyük çoğunluğu ile aynı çizgiye getiriyor. Eurogroup for Animals verilerine göre, 27 AB Üye Devletinin 24’ü sirklerde hayvanların gösteri amacıyla kullanılmasına yönelik ulusal kısıtlamalar uyguluyor.

Forbes 30U30 Hayvan Savunucusu ve Empathy Story CEO’su Raul Vida, Vegan Food & Living’e yaptığı açıklamada, “Bu yasak, Macaristan’da hayvan refahı adına uzun süredir beklenen bir adımı temsil ediyor. Bu gelişme; konuyu kamuoyunun ve siyasetin gündeminde tutan savunucuların, kuruluşların ve ortakların onlarca yıllık emeğini yansıtıyor. Bu çabanın bir parçası olmaktan gurur duyuyorum” dedi.

Yıllara yayılan çalışmaların sonucu

Bu önemli kazanım, yıllara yayılan hayvan savunuculuğu çalışmalarının sonucunda elde edildi.

Yaklaşık 300 bin takipçisi bulunan Macar hayvan hakları kanalı Csir Kevin gibi platformlar, sirklerde esaret altında tutulan ve gösterilerde kullanılan hayvanların maruz kaldığı sömürüyü ve şiddeti gözler önüne sermek için on yıldan uzun bir zaman harcadı. Aktivistler; imza kampanyaları, kamuoyu bilinçlendirme çalışmaları ve yasa koyucularla doğrudan temas yoluyla kamuoyu fikrini başarıyla dönüştürerek siyasi eylemi zorunlu kıldı.

Bakan Gajdos, ileriye dönük olarak in avcılığının ülke çapında yasaklanması ve Macaristan genelinde hayvanları koruma kanunlarını denetleyecek özel bir ulusal yetkili makamın kurulması da dahil olmak üzere şimdiden ek önlemler teklif etti.

Bununla birlikte evcilleştirilmiş hayvanların sirklerde kullanılmaya devam edecek olması, düzenlemenin hayvan sömürüsünü bütünüyle sonlandırmaktan uzak olduğu yönündeki eleştirileri de beraberinde getiriyor.

Szandra tartışmaların odağında

Macaristan’da yeni yasal düzenlemenin doğrudan merkezinde yer alan 51 yaşındaki Asya fili Szandra, iki yaşından bu yana Richter ailesinin mülkiyetinde ve sirk bünyesinde bulunuyor. Sirk yönetimi Szandra’nın son iki sezondur gösteriye çıkmadığını ve yalnızca ekibe eşlik ettiğini belirtse de ileri yaşına rağmen turne kafilesiyle şehir şehir gezdirilmeye devam ediyor. Kararın ardından Macar Ulusal Sirki, bünyesindeki Safari Parkı’nda yaşayan diğer dört filin arasına Szandra’yı da kabul etmeyi önerirken, sirk sahibi Flórián Richter bu teklifi geri çevirdi. Richter, veda turnesinin ardından fili Szada’daki kendi aile mülküne yerleştireceğini açıklarken; Szandra’nın ömrünün son yıllarını yine türünden tecrit edilmiş halde bir sirk mülkiyetinde geçirecek olması hayvan hakları açısından eleştirilerin odağında kalmayı sürdürüyor.