Arnavutluk’ta on binlerce kişi, 15 gündür aralıksız sokaklara çıkıyor. Bu barışçıl kitlesel hareketin tek talebi, hükümetin devrilmesi.

Yerel aktivistlerin “Flamingo Devrimi” adını verdiği hareket, başlangıçta Donald Trump’ın damadı Jared Kushner ile Ivanka Trump’ın Arnavutluk’taki koruma altındaki doğal alanlarda planladığı lüks tatil köyü projeleriyle tetiklendi. 

Vjosa-Narta Koruma Altındaki Peyzaj Alanı’nda yer alan Zvërnec’te dikenli tellerden oluşan bir çit çekilerek halkın, ülkenin en değerli doğal kıyı şeritlerinden birine ve Akdeniz’in son el değmemiş kıyı ekosistemlerinden birine erişimi kısıtlandı. Aktivistler, bölge sakinleri ve Levizja Bashke siyasi partisinin üyeleri, yeni çekilen çitleri protesto etmek için bir araya geldi. Güvenlik görevlilerinin bir protestocuyu yerde sürükleyerek darp etmesinin ardından protestolar büyüdü ve yaşananlar dünya gündemine taşındı.

Vjosa-Narta Koruma Altındaki Peyzaj Alanı; flamingolara, pelikanlara, göçmen kuşlara ve yüzlerce koruma altındaki türe ev sahipliği yapıyor. Lagünleri, sulak alanları ve olağanüstü ekolojik değere sahip habitatları barındıran bu bölge, bugün ciddi bir tahribat riskiyle karşı karşıya olan pek çok koruma alanından yalnızca biri.

2024 yılında, merkez sol Sosyalist Parti’den Başbakan Edi Rama liderliğindeki hükümet, Ulusal Bölge Konseyi’ne ülkenin herhangi bir yerinde, koruma altındaki peyzaj alanları da dahil olmak üzere, lüks turizm tesisleri için izin verme yetkisi tanıyan 21/2024 sayılı yasayı kabul etti.

Yasanın onaylanmasından üç gün sonra Donald Trump’ın damadı Jared Kushner, bölgede iki lüks tatil köyü inşa etme planlarını kamuoyuna açıkladı. Bu projelerden biri, Arnavutluk’un sayılı büyük adalarından biri olan ve aynı zamanda koruma altındaki bir doğal alan niteliği taşıyan Sazan Adası’nda yer alacak. Kushner’ın tatil köyü planı, büyük çoğunluğun karşılayamayacağı fiyatlarda, 10 bine kadar “villa birimi” içeriyor. Bu lüks tesisler, pek çok vatandaşın hâlâ 24 saat kesintisiz suya erişemediği ve bunun yerine su depolarına bağımlı yaşadığı bir bölgede inşa edilecek.

Arnavutluk’un 2030 yılına kadar Avrupa Birliği’ne katılma hedefi doğrultusunda yürüttüğü AB üyelik sürecinin bir parçası olarak hükümetin, AB’nin doğa koruma standartlarıyla doğrudan çelişen 21 sayılı yasayı yürürlükten kaldırması gerekiyor. Ancak hükümet bugüne kadar bunu yapmadı.

Her ne kadar hareket Kushner-Trump projeleriyle tetiklenmiş olsa da, barışçıl protestolar artık çok daha geniş bir boyuta ulaşmış durumda. Gençler, her gece Tiran sokaklarını doldururken “Çohuni nga kafja!” yani “Kafelerden kalkın!” sloganları atıyor.

Hareketin acil siyasi hedefi Başbakan Edi Rama’nın istifası. Ancak protestocular aynı zamanda, Arnavutluk’un 1991’de devlet sosyalizminden demokrasiye geçişinden bu yana ağır yolsuzluk skandallarıyla anılan ülkenin iki ana siyasi partisinin liderleri yani Sosyalist Partili Edi Rama’nın ve Demokratik Partili Sali Berisha’nın hapse atılmasını talep ediyor.

Hareket tabandan gelen, merkezi olmayan ve belirgin liderleri bulunmayan bir yapıya sahip. Bu, mevcut düzene ve yerleşik siyasi yapıya; yolsuzluğa ve oligarşiye karşı bir başkaldırı. Gençleri, çevre aktivistlerini, yaşlıları, gazetecileri ve sosyal medya fenomenlerini bir araya getirerek siyasi yelpazenin farklı kesimlerinden insanları ortak bir zeminde buluşturdu. Amaç, ivme kazanmak ve başbakana istifa etmesi için baskı uygulamak. Hareket aynı zamanda diasporadan yüzlerce kişinin Tiran’a uçarak protestolara katılmasına sahne oldu; bunun yanı sıra Almanya, Birleşik Krallık, ABD, İtalya, Yunanistan, Avustralya, İsveç, Danimarka ve daha pek çok ülkede dayanışma protestoları örgütlendi.

2,75 milyon nüfusa sahip Arnavutluk gibi küçük bir ülkede 50 bin protestocu, Amerika Birleşik Devletleri ölçeğinde 8,5 milyon kişiye denk geliyor. Ve görünen o ki bu hareket yakın zamanda duracak gibi değil.

MEI SEVA hakkında (d. 1996, Elbasan, Arnavutluk), New York’ta yaşayan bir fotoğrafçı ve görsel sanatçıdır. Uzun soluklu projelerinde lirik anlatımı kişisel hikâyelerle buluşturarak ekonomik ve siyasi güçlerin toplumları ve kültürleri nasıl yeniden şekillendirdiğini izler; özellikle de memleketi Arnavutluk’a odaklanır. Toplumsal hareketler, devrimler ve küresel eşitsizlik üzerine yoğunlaşan siyaset bilimi eğitimi, araştırmaya dayalı sanatsal pratiğini besliyor.

Assault on protected nature ignites uprising in Albania

How the Kushner-Trump Family sparked a youth-led movement to overthrow the government in Albania? Article and photographs by Mei Seva.

In Albania, tens of thousands have taken to the streets for 15 days in a row, a peaceful mass movement of people, seeking nothing less than a complete overthrow of the government.

The “Flamingo Revolution”, as it has been dubbed by local activists, initially was triggered by the proposed luxury resort projects of Jared Kushner, Donald Trump’s son-in-law, and Ivanka Trump, on protected nature reserves in Albania. A barbed wire fence was erected in Zvërnec in the Vjosa-Narta Protected Landscape, restricting local access to one of the most treasured natural coastlines and one of the Mediterranean’s last untouched coastal ecosystems. Activists, residents, and members of the Levizja Bashke political party gathered to protest the newly erected fences, and when security guards violently dragged a protester through the ground, protests erupted and the story went global.

The Vjosa-Narta Protected Landscape is home to flamingos, pelicans, migratory birds and hundreds of other protected species; it includes lagoons, wetlands and habitats of exceptional ecological value. It is one of many protected nature zones which is now at dire risk of destruction.

In 2024, the government, led by Prime Minister Edi Rama from the center-left Socialist Party, passed Law 21/2024, which allows the National Territory Council to award permits for luxury tourist resorts anywhere in the country, even in protected landscapes. 

Three days after the law was approved, Donald Trump’s son-in-law Jared Kushner went public with his plans to create two luxury resorts in the region, one of which will be on Sazan, one of the only major islands Albania has, and also a protected nature zone. Kushner’s plan for the resorts includes up to 10,000 ‘units of villas’, priced far beyond what the majority of the population can afford. These luxury resorts will be built in an area where many citizens still don’t have access to 24-hour water, relying instead on water tank deposits. 

As part of the EU accession process, in which the government has set the goal of 2030 for entrance into the bloc, the government needs to repeal Law 21, which directly contradicts EU nature protection standards — but has failed to do so.

While triggered by the Kushner-Trump projects, the peaceful movement has become much larger, with youth chanting “Çohuni nga kafja! (Get up from the cafes!)” as they flood the streets of Tirana nightly.

The immediate political goal is the resignation of Prime Minister Edi Rama, but protesters are also demanding the imprisonment of both heads of the two main political parties, Edi Rama (Socialist Party) and Sali Berisha (Democratic Party), whose parties have been mired in dire corruption scandals since the country transitioned from state socialism to democracy in 1991. 

The movement is grassroots and decentralized, with no clear leaders. It is a revolt against the status quo and the political establishment, against corruption, and against oligarchy. It has united people across the political spectrum, with youth, environmental activists, seniors, journalists, influencers all coming together to build momentum and put pressure on the prime minister to resign. The movement has also seen hundreds of members of the diaspora flying in to Tirana to join the protests, as well as organizing protests in Germany, the UK, the USA, Italy, Greece, Australia, Sweden, Denmark, and more.

In a country as small as Albania, with 2.75 million residents, 50,000 protesters are the equivalent to 8.5 million in America – and it doesn’t look like the movement is stopping anytime soon.

MEI SEVA (b. 1996, Elbasan, Albania) is a photographer and visual artist based in New York City. Her long-term projects blend lyrical storytelling and personal narratives to trace how economic and political forces reshape communities and cultures, with particular attention to her homeland of Albania. Her earlier training in political science—with a focus on social movements, revolutions, and global inequality—informs her research-based practice.