Kültür ve sanat alanında süregelen yapısal eşitsizlikleri görünür kılmak, adil üretim pratiklerini yaygınlaştırmak ve hak temelli bir dönüşümü mümkün kılmak amacıyla hazırlanan “Toplumsal Cinsiyet Eşitliği” çevrimiçi öğrenim serisi erişime açıldı. 

CultureCIVIC: Kapasite ve Ağ Geliştirme Programı kapsamında hayata geçirilen seri; kültür aktörlerini, sivil toplumu ve bağımsız üreticileri dönüştürücü araçlarla buluşturmayı hedefliyor.

Doç. Dr. Beril Türkoğlu ve Dr. Burcu Asena Salman tarafından hazırlanan 5 modül ve 6 bölümlük eğitim serisi, kuramsal tartışmaları doğrudan sahadan vaka analizleriyle harmanlıyor. İngilizce altyazı seçeneğiyle sunulan program, kültürel üretimin her aşamasında eşitlikçi bir yaklaşım inşa etmenin yöntemlerini tartışmaya açıyor.

Görünmeyen emeğe ve kalıp yargılara odaklanıyor

Seri, temel kavramların kültür-sanat alanındaki izdüşümlerini incelerken özellikle kültürel alanda görünmez kılınan kadın emeğine odaklanıyor. Medyada ve sanatsal üretimde dilin, görsel temsillerin ve yerleşik cinsiyet rollerinin nasıl yeniden üretildiğini masaya yatıran modüller, kültür politikalarında toplumsal cinsiyet eşitliğinin anaakımlaştırılması için somut yöntemler öneriyor.

Seride hangi konular ele alınıyor?

Programın açılışını yapan Doç. Dr. Beril Türkoğlu, ilk modülde sanat alanının “cinsiyet körü” politikalarla erkek deneyimini nasıl norm kıldığını irdelerken, Türkiye verileri ışığında ücret eşitsizliği, bakım yükü, “geri tepme etkisi” ve dönüştürücü eşitlik yaklaşımlarını tartışmaya açıyor.

Serinin ikinci modülünde Dr. Burcu Asena Salman, cinsiyete dayalı iş bölümünü tarihsel arka planıyla ele alarak Anadolu’daki kadın zanaatkarların sembolik dilinden Artemisia Gentileschi ve Rosa Bonheur gibi sanatçıların görünürlük mücadelesine uzanan geniş bir emek panoraması sunuyor.

Üçüncü modülde Doç. Dr. Beril Türkoğlu, toplumsal cinsiyet eşitliğini geçici bir proje başlığı olmaktan çıkarıp tüm sanatsal üretim döngüsüne entegre eden anaakımlaştırma stratejilerini, bakım desteğini ve etki göstergelerini aktarıyor. Dördüncü modülde ise Dr. Burcu Asena Salman; dilin, afişlerin ve medyanın kalıpyargıları nasıl ürettiğini Goffman’ın beden dili analizleri, Bechdel Testi ve Kraliçe Arı Sendromu ile sektördeki yaş ayrımcılığı üzerinden sorgulayarak hak temelli iletişim ilkelerini paylaşıyor.

Programın vaka analizi bölümlerinde Doç. Dr. Beril Türkoğlu ve Dr. Burcu Asena Salman, kuramsal çerçeveyi somut örneklerle sınıyor. İkili, ilk bölümde Anadolu’daki kadın zanaatını dijital sanatla buluşturan kurgusal bir proje üzerinden kesişimsellik, bakım desteği ve erişilebilir çalışma modellerini tartışırken; kapanış bölümünde ise televizyon dizileri ve popüler kültürdeki bağımlı kadın rollerini, yapay rekabet klişelerini ve yaş hiyerarşilerini Bechdel Testi ve eleştirel temsil araçlarıyla masaya yatırıyor.

Eğitim serisi eşitliği pratik bir hak arayışına dönüştürmeyi amaçlıyor

Eşitliği soyut bir temenniden çıkarıp pratik bir hak arayışına dönüştürmeyi amaçlayan eğitim serisi; kültür-sanat projelerinin tüm döngüsüne entegre edilebilecek somut araçlar sağlıyor:

• Cinsiyete göre ayrıştırılmış veri toplama ve hak temelli ihtiyaç analizi,
• Kapsayıcı, güvenli ve eşitlikçi çalışma ekiplerinin kurulması,
• Eşit işe adil ücretlendirme ve görünmeyen bakım emeğinin gözetilmesi,
• Karar mekanizmalarında ve sahnede eşit temsil ilkesinin işletilmesi,
• Ayrımcılık karşıtı izleme ve etki değerlendirme süreçlerinin kurgulanması.

Ücretsiz erişim imkanı

Kültür alanında çalışanlar, hak savunucuları, bağımsız sanatçılar, iletişimciler ve öğrencilerin ücretsiz olarak erişebileceği seriyi tamamlayıp geri bildirim anketini dolduranlara katılım sertifikası veriliyor.

“Toplumsal Cinsiyet Eşitliği” öğrenim serisine CultureCIVIC Öğrenme Alanı üzerinden erişilebiliyor.

https://ogrenme-alani.culture-civic.org/cevrim-ici-ogrenim-serisi