6 Şubat 2023 depremlerinde yaşamını yitirenler için bir araya gelen Adalet Peşinde Aileleri Platformu’nun Ankara’da başlattığı adalet nöbeti devam ediyor. 

Platform, bu hafta Meclis Genel Kurulu’nda görüşülecek 11. Yargı Paketi’ndeki 27. maddenin paketten çıkarılmasını istiyor.

Peki, neden?

Bu madde cezaevinde olan bazı hükümlüler için daha erken tahliye imkânı getiriyor. 

İktidar milletvekilleri bu maddeyi bir “eşitlik sağlama fırsatı” olarak gösteriyor. Onların iddiasına göre 31 Temmuz 2023 tarihinde kapalı cezaevinde olanlar, açık cezaevine geçme ya da denetimli serbestlik hakkından daha erken yararlanabiliyordu. 

Ancak suçu o tarihten önce işleyip yargılaması geç bitenler, sırf o gün cezaevinde olmadıkları için bu haktan yararlanamıyordu. 

27. maddenin geçmesi durumunda suçunu 31 Temmuz 2023 veya daha önce işlemiş olanlar şu an kapalı cezaevinde olsun ya da olmasın açık cezaevine veya denetimli serbestliğe yaklaşık 3 yıl daha erken geçebilecek.

Bu yeni kural sadece hükümlünün aleyhine (yani daha kötü bir duruma) yol açıyorsa uygulanmayacak. Onun dışında herkes için geçerli. 

Adalet Peşinde Aileleri Platformu’nun karşı çıkışı bu noktada başlıyor. Platform, 53 bin insanın ölümünden sorumlu olan deprem suçlularının da bu madde kapsamında cezasızlıkla ödüllendirileceğini söylüyor.

Özetle 27. madde 31 Temmuz 2023 ve öncesinde suç işleyenler için yaklaşık 3 yıl daha erken açık cezaevi ya da denetimli serbestlik yolu açılıyor. 

Hatay’daki Rana Apartmanı’nda annesi Hatice Can ve babası Mithat Can dahil 33 insanı kaybeden Av. Eren Can “eşitlik” kılıfıyla 27. Maddenin kabuluyle yaşanabilecekleri şöyle anlatıyor:

“Hatay’dan örnek vereyim. Hatay’da Adliye dahi hasar gördüğü için Deprem Suçları Soruşturma Bürosu geç kuruldu. Bu süreçte kamu görevlilerine soruşturma izinleri ilk bir yıl hiç verilmedi hem de yargılamalar neredeyse hiç başlamadı. Mesela bu kentteki Rana Apartmanı’nda bir iddianame dahi düzenlenmedi.”

“11. Yargı Paketi’nde 27. maddenin geçmesi durumunda suçunu 31 Temmuz 2023 veya daha önce işlemiş olanlar erken tahliye olabilecek. Bu deprem suçluları için şu anlama geliyor, hiç iddianamesi düzenlenmeyen, yarın şüpheli tespit edilip 12-14 yıl bilinçli taksirden ceza aldığında ve infaz aşamasında geldiğinde faiin cezaevine girip çıkması bir olacak.  Bu durum hem caydırıcılık anlamında etkisiz bir durum yaratacak hem de toplumun vicdanında derin yaralar açacak.”

MADDE 27’nin tamamı şöyle:

Maddeyle, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun geçici 10 uncu maddesinde düzenleme yapılmaktadır.

Maddenin altıncı fıkrasında yapılan değişiklikle, 31/7/2023 tarihi itibarıyla kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlülerin yararlanabildiği daha erken açık ceza infaz kurumuna ayrılma ve/veya denetimli serbestliğe ayrılma düzenlemesinden, 31/7/2023 tarihi ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle hükümlü olanların yararlanabilmesi sağlanmaktadır.

Buna göre, 31/7/2023 tarihi ve öncesinde işledikleri suçlar nedeniyle türüne bakılmaksızın kapalı ceza infaz kurumlarında bulunan ve fıkrada yer alan koşulları sağlayan hükümlüler bu imkândan yararlanabilecek ve hükümlünün 31/7/2023 tarihi itibarıyla ceza infaz kurumunda bulunması koşul olarak aranmayacaktır. Dolayısıyla 31/7/2023 tarihi ve öncesinde işlenen suçlar nedeniyle 3 yıl daha erken açık ceza infaz kurumuna ve/veya denetimli serbestliğe ayrılabilme imkânı tanınmaktadır. Böylelikle, aynı veya daha önceki tarihte işlenmiş suçlar dolayısıyla yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar bakımından hükümlüden kaynaklanmayan nedenlerle meydana gelen gecikmelerin sonucundan hükümlünün olumsuz etkilenmemesi ve infaz adaletinin sağlanması amaçlanmaktadır.

Belirtmek gerekir ki, altıncı fıkrada yer alan düzenlemenin hükümlünün aleyhine sonuçlar doğurduğunun tespiti halinde altıncı fıkrada yer alan düzenleme uyarınca işlem yapılmayacak, genel hükümlere göre işlem tesis edilecektir.

Diğer yandan, açık ceza infaz kurumlarında bulunma koşulu bakımından hükümlünün Kanunun 14 üncü maddesi uyarınca doğrudan açık ceza infaz kurumuna alınması ile kapalı ceza infaz kurumundan açık ceza infaz kurumuna ayrılması arasında herhangi bir farklılık bulunmamaktadır. Dolayısıyla daha erken denetimli serbestliğe ayrılma düzenlemesinden açık ceza infaz kurumlarında bulunan ve fıkrada yer alan şartları sağlayan hükümlüler yararlanabilecektir.

Ayrıca, maddenin altıncı fıkrasında yapılması öngörülen değişikliğe uyum sağlamak amacıyla maddenin yedinci ve sekizinci fıkraları yürürlükten kaldırılmaktadır.