Kimi elini semaya kaldırıyor, kimi sofrasını kalabalıklaştırıyor, kimi de iç dünyasında sessiz bir bayram kutluyor. Kurban Bayramı yaklaşırken sokaklar kurbanlık telaşıyla dolarken, biz rotamızı başka bir yöne çevirdik: Bayramı kurban kesmeden, ama inancıyla kutlayanlara.

Bu dosyada, kurban kesmeye yanaşmayan ama bayramı ritüellerle, dualarla, paylaşımla yaşayan inançlı kişilerle konuştuk. Kimisi bayramın hayvan kesmek dışındaki tüm geleneklerini yerine getiriyor, kimisi vicdanla gelenek arasında köprü kuruyor. Hepsinin ortak noktasıysa aynı: İnanç, sadece bıçağın keskinliğinde değil; niyetin, şefkatin ve hatırlamanın içtenliğinde de yaşar.

Buyurun, bayramı başka türlü kutlayanların sesine kulak verelim.

“İbadetlerimi yerine getirme gayesi içindeyim, hayvan kesmiyorum ama bütçemi paylaşıyorum”

“Kendimi Müslüman olarak tanımlıyorum. Allahı seviyorum. İbadetlerimi yerine getirme gayesi içerisindeyim. Ancak kurban benim gönlümü ferahlatan bir ibadet değil. Vegan değilim ama etik olarak vegan olmayışımın sorunlu olduğunu düşünüyorum. Yüzeysel bir noktadan bir hayvanı kesmek olarak görmüyorum bu ibadeti. Hayvanı kesmeden önceden kendimde kesmeyi başarmam gerekenlerin olduğu kanaatindeyim. Allah sevgisi ile nefsimi terbiye etmeden, yalana gözüm kaymadan, gereğinden fazla tüketiyorken Kurban Bayramı’nda kurban kesmek beni rahatlatmıyor. Kaldı ki şu an bu ülkede kurban kesmek için varlıklı olmak lazım. Ama ben bütçem dahilinde bir miktar parayı paylaşmayı da önemsiyorum. Hayvan kesmiyorum ama bütçemi paylaşıyorum.”

“Can-ı baş vermişiz aşk meydanına, hayvan kesmek gibi kurban gerekmez”

“Biz aleviyiz, genelde kurban bayramını referans alır ve kabul ederiz. Sadece ritüel olarak kurban kesmiyoruz onun yerine adağımızı bağışlıyoruz. Şuradan referansla: can-ı baş vermişiz aşk meydanına, hayvan kesmek gibi kurban gerekmez.”

“Bayramlaşılır, kurban kesilmez”

“Uzun zamandır hem maddi olarak böyle bir harcama yapmamak için hem de dini görüşümüz nedeniyle ailecek kurban kesmiyoruz, ortak olmuyoruz. Genelde Ramazan Bayramında da olduğu gibi ilk gün sabahtan büyüklerin evine gidilir. Kahvaltı hazırlanır, bayramlaşılır, sohbet edilir. En son ben herkese birer kahve yaparım.”

Köy meydanında bayram

“Çocuklar heyecanla erkenden uyanıyor, akşamdan ellere sürülen kınalar yıkanıp temiz kıyafetler giyiliyor. Köyde herkes evinin önüne çıkıp çocuklara ne ikram edecekse hazırlıyor ve köyün tüm çocukları ellerinde poşetler saat 7.30’da köy meydanından dolaşmaya çıkıyor tüm köyü belirli güzergahta dolanıp bitiriyor. Bu sırada herkesin evinde kahvaltı hazırlanıyor, sarma kokuları ocakta. Çocuklar şeker ve fıstık toplamayı bitirince ev ahalisiyle bayramlaşıp ‘nice bayramlara’ mesajıyla sarılınıyor. Sonra kahvaltı, yaşlıları ziyaret. Akşam bi rakı sofrası, yoğurtlu mezeler, normal yemekler, gece de istiklal marşı ve kapanış. İyilik yapmak isteyenler bağış vs.”

Bağışı tercih edenler

“Eskiden kesiyorduk, on yedi yıldır LÖSEV’e bağış yapıyoruz. Ben 2 yıldır et tüketmiyorum.”

“Biz ailece kurban kesmiyoruz. Yardım dernek ya da vakıflarına destek oluyoruz. Benim kişisel tercihim, barınaklara yardım. Annemle babam Mehmetçik Vakfı’na bağışta bulunuyorlardı genelde. Son senelerde eğitime destek olmaya ağırlık verdi annem. Bu bayramda biz yine geleneğimizi bozmayacağız ve barınak bağışı ile Darüşşafaka’ya bağışta bulunacağız.”

“Darüşşafaka gibi sizin yerinize kurban da kesmeyen kurumlar başta olmak üzere, bağışta bulunuyoruz kurban bedeli kadar. Ben ayrıca şehrimdeki üniversitelerden birinin aktif çalışma yaptığını bildiğim bir hayvan hakları topluluğuna belirli bir miktar bağışta bulunuyorum. Vejateryen ya da vegan değiliz, sadece bu dini vecibenin günümüzde abesle iştigal olduğuna inanıyoruz ve kendimizce uyarlıyoruz. Gerisi klasik el öpme, bayramlaşma, dinlenme, güzel bir bayram sofrası.”

“Her bayram mutlaka kurban kesmek zorunda olduğumuz konusunu dinlemeye maruz bırakılıyorum. Biri bitince diğeri başlıyor. Bir çocuğa yardım etmenin, bir hayvana yardım etmenin ya da ihtiyaç sahibini birinin ihtiyaçlarını almanın aynı şey olmadığı yorumlarından yoruldum. Herkesin bayramına kimse karışamaz.”