“22. kez İstanbul’un sokaklarını yine rengârenk bir Onur Yürüyüşü’nün coşkusuna hazırlıyoruz. 2015’ten beri, her yıl Onur Yürüyüşü’nün yasaklanmasına rağmen hem de!” İlker Ortaç yazdı.

Ne kadar zaman geçti bilmiyorum. Yılı hatırlamıyorum. Ama bir şeyden çok eminim: orada bir kez daha, bir kez daha olmak isterim. Bir kez daha o anı yaşamak… Arbede, gaz, itiş kakış, çığlıklar, düdük sesleri, gözyaşları… Her şeye, yaşatılan her acıya rağmen, yine de orada olmak isterim.

Galiba iftar sofraları kuruluyor diye Taksim’i yasakladıkları yılın ertesiydi. Belki de değil. Ama önemi yok; asıl önemli olan, Onur’du.

Cihangir’de, kahvenin önünde çok büyük bir kalabalık birikmişti. İçten içe taşan bir coşku vardı havada. Arabalar kornalarla katılıyordu şenliğe, içindekiler camdan sarkıp dans ediyordu. 

Aradaki pek çok görüntü silinmiş belleğimden. Şişhane’de buluyorum kendimi. Bir şekilde Şişhaneye geliyoruz Cihangir’den. 

Sonra birden her şey kararıyor.

Gaz sıkılıyor, neye uğradığımızı anlayamıyoruz. “Nereden çıktı şimdi bu?” diyor biri. Diğeri direniyor. Yere düşen var, düşeni kaldırmaya çalışan var. İnsanlar sağa sola kaçışıyor; kimi bir kapı bulup içeri dalıyor, merdivenleri koşarak çıkıyor, kimiyse Tünel’e koşuyor.

Ben göz gözü görmezken yere kapaklanıyorum. Yığılıp kalıyorum.

Sonra bir el uzanıyor. Gözlerimi yavaş yavaş aralıyorum. Ve tufan kopmadan önce gördüğüm o kişiyle burun buruna geliyorum. Hayat, işte böyle anlarda bir fısıltıya dönüşüyor. Eğilip fısıldıyor, “Onur!”

Bugünse kimliğimizi gizlemek zorunda bırakılıyoruz,  ayrımcılığa, şiddete ve öfkeye karşı bir arzu ve eşitlik talebiyle haykırıyoruz. Bu haykırış, kolektif bir hafızanın diri kalması için elzem. Ve bu yıl, 22. kez İstanbul’un sokaklarını yine rengârenk bir Onur Yürüyüşü’nün coşkusuna hazırlıyoruz. 

2015’ten beri, her yıl Onur Yürüyüşü’nün yasaklanmasına rağmen hem de!

Vali Vasip Şahin: yasakladı.
Vali Ali Yerlikaya: yasakladı.
Vali Davut Gül: yasakladı.
Ve Davut Gül hâlen görevde.

Oysa biliyoruz: Onur Yürüyüşü, bir kutlama değil sadece.

28 Haziran 1970’te, Stonewall Ayaklanmaları’nın birinci yılında New York’ta başladı bu direniş. O ayaklanma, 1969’da bir gece vakti, Stonewall Inn adlı bir gey bara yapılan polis baskısına karşı LGBTİ+ ‘ların“Yeter artık!” deyişiydi.

Pride – yani Onur – ötekileştirilen, aşağılanan, yok sayılan bedenlerin, fikre dönüşmüş bir çığlığı; görülebilir olmanın, eşit olmanın, var olmanın adı.

2003 yılında İstanbul’da, bu şiarla, sadece 30 lubunya bir araya geldi, yürüdü, dağıldı. Sessiz, ama asla silinmeyecek bir iz bırakarak.

Ve ardından gelen yıllar, bir yasaklar kronolojisi gibi uzanıyor önümüzde:

2015: ❌ Ramazan gerekçesiyle yasak. Polis plastik mermi, gaz ve TOMA ile saldırdı.
2016: ❌ “Halk hassasiyeti” gerekçesiyle yine yasak.
2017: ❌ Küçük gruplar yürümeye çalıştı. Polis müdahale etti.
2018: ❌ Taksim çevresinde izin verilmedi. Müdahaleler, gözaltılar…
2019: ❌ Aktivistler sokaklara dağınık biçimde çıktı. Yine gözaltılar.
2020: ❌ Pandemi bahanesiyle tüm etkinlikler yasaklandı.
2021: ❌ Kadıköy’de 40’tan fazla kişi ters kelepçeyle gözaltına alındı.
2022: ❌ Taksim kuşatma altındaydı. 300’e yakın gözaltı.
2023: ❌ İstanbul’un farklı semtlerinde protestolar bastırıldı.
2024: ❌ Sembolik protestolar dışında hiçbir şeye izin verilmedi. Gözaltılar yaşandı.

Ve bugün. Yığılıp kalmayacağım, kimsenin de yerde kalmasını istemiyorum.. Onurla yürümek istiyorum.

“Onur’la yürümek istiyorum!” için bir yanıt

  1. Bu metni okurken, satırların arasında sadece kelimeleri değil, yılların birikmiş acısını, öfkesini ve hepsinden önemlisi boyun eğmez bir umudu hissettim. Anlatılanlar, benim de içimde yankılanan, yaşayan bir hafızanın ta kendisi. “Orada bir kez daha olmak isterim” cümlesiyle başlayan bu serzeniş, yaşanan tüm o kaosa, gaza, gözyaşlarına rağmen bir anın, bir ruhun peşinden giden bir hasretin ifadesi. Çünkü o anlar, sıradan bir kalabalık olmaktan çıkıp, kolektif bir ruhun bir araya geldiği, yalnızlıkların dağıldığı anlar.

    Cihangir’deki o coşku, korna sesleriyle şenlenen arabalar… O görüntüler, umudun ve bir araya gelmenin nasıl bir enerji yarattığının canlı bir kanıtı. Sonra aniden gelen o gaz, o karanlık… İşte tam o noktada, yere kapaklandığımda uzanan el ve fısıldanan “Onur!” kelimesi… Bu, sadece bir anlık yardım değil, aynı zamanda varoluşsal bir hatırlatma. Hayatın en kırılgan anında bile, kim olduğumuzu ve ne için durduğumuzu fısıldayan bir ışık. Bu an, benim için Onur Yürüyüşleri’nin özünü tanımlıyor: En zor anlarda bile birbirine tutunmak, birbirine “Onur!” diye fısıldamak.

    Metnin kronolojik olarak sıraladığı yasaklar ve müdahaleler, mücadelenin ne denli ısrarcı ve engellerle dolu olduğunu acı bir şekilde gösteriyor. Her bir yasak kararı, aslında bir kutlamayı değil, var olma ve eşitlik talebini bastırma çabası. Ancak 2003’te 30 lubunyanın sessizce yürüdüğü o ilk adımlar ile bugüne gelinen nokta, direnişin gücünü ve bir tohumun nasıl koca bir ormana dönüşebileceğini kanıtlıyor. Stonewall’dan bugüne uzanan bu küresel direniş, “Pride”ın sadece bir kelime değil, ötekileştirilen bedenlerin “yeter artık!” çığlığı olduğunu haykırıyor. Görülebilir olmanın, eşit olmanın ve var olmanın ta kendisi.

    Ve bugün… “Yığılıp kalmayacağım, kimsenin de yerde kalmasını istemiyorum.. Onurla yürümek istiyorum.” Bu cümleler, bende büyük bir kararlılık ve umut uyandırıyor. Yaşanan tüm baskılara rağmen, geri adım atmama, birbirimize sahip çıkma ve Onurumuzla dimdik ayakta durma iradesini taşıyor. Çünkü biliyorum ki, Onur Yürüyüşleri, sadece bir yürüyüş değil; bir varoluş mücadelesi, bir dayanışma çağrısı ve eşitlik için yükselen güçlü bir sestir. Bu metin, tam da bu sesi bir kez daha yükseltiyor ve bana “Evet, Onurla yürüyeceğiz!” dedirtiyor.

Bir yanıt yazın

ÖNE ÇIKANLAR