Nilgün, Bilge Karasu’nun uzun yıllar yaşadığı sokak.  İstanbul’dan sonra Ankara’da geçirdiği vaktin önemli bir kısmına tanıklık eden bu sokakta güzergahım sona eriyor.  Ilgın Çavlan yazdı.

Bilge Karasu

Yürüdükçe güzelleşen derinleşen şehirler vardır. Mevsimine göre bu şehirler değişse de sonbaharda Ankara’da yürümek bambaşka bir deneyimdir.  Elbette yürümenin, yalnız yürümenin kendisi de güzeldir, önce yürüyeni sonra içinde hareket ettiği mekanı değiştirir, dönüştürür.  Mekanla birlikte yürürsünüz, yapraklarını yeni dökmüş çınar ağacı da yürür. Kendinize, yaralarınıza dönerek, konuşamadıklarınıza, yapamadıklarınıza belki de iyi yaptıklarınıza dönerek yeni sorular sorarak yürürsünüz.  İyileşirsiniz, mekanlar iyileşir. Ankara da iyileşir, iddialıdır sözüm, üzerine atılı renksizlikten ancak yürüyenler sayesinde kurtulur. Kırmızı kahverengi bir renk diyagramı arasında gider gelirsiniz.

İstanbul’dan arkamıza bakmadan kaçıp Ankara’ya taşındıktan sonra ilk iş kendime bir yürüyüş güzergahı oluşturmak oldu. Bu şehirde olduğumu hissedebileceğim İstanbul’un yaralarını sarabileceğim bir “yol” arıyordum.  Eski Ankara’da Ulus’un Yahudilere ev sahipliği yaptığı sokaklardan, Kale’ye, Hamam Önünü’nün arkasında kalan “dönüşmeyen” sokaklara, Yenişehir’e sonra Kuğulu’ya devam edip Nilgün sokakta sona eren bir güzergah.

Anafartalar’da yanık simit satan simitçiye, Tayyare sokağa, Kale’de Karataş sokaktaki çay ocağına uğrayan güzergah, Hamamın arkasına, önünden geçmekten sıkılmadığım çocuk istismarına rağmen faaliyetlerine devam eden Ensar Vakfı’na uğrardı. Kurtuluş parkı, Kolej, Kızılay… Çiğ köfte molası. İletişim yayınları. Basılmayan öykülerim.  Bazen Büklüm bazen Bestekar, sağlı sollu eski Ankara evleri. Tunalı Hilmi. Hala her şeye rağmen bu şehrin merkeziyim diyen nefes alan bir mekan. Az kavrulmuş tuzlu fındık. Tok tutar.  Beni diş ağrısından kurtaran doktorun bulunduğu iş hanı. Eski büfeler.

Yolun karşısında yeniden açılan Kavaklıdere Sineması. Dar Geçit belgeseli. Öfkeden ağlamayı unutmuşum. Adalete giden yol darala darala kapanmak üzere.

Kuğulu’da ikincisi içilmeyen seyyar çay. Gövdesi yanmış ağaçlar. Tel örgüler kuğular…

Cinnah. Orhan Veli yokuşu sanki. Tabi ki Cinnah 19. O bina önünde o binada küçük bir çalışma alanı edinebilmek için tanrıya inanmayan dualara sığınmak. Bir ateistin cennet yerine iyi bir sanat için iyi bir mekana kavuşma isteği. 

Sonra Farabi’den Üsküp. Karikatür atölyesi. Ginepiğimiz Büdü’nün nefes almakta zorlandığında yetiştirdiğimiz veteriner.  Yorulmadık ama bitişe yaklaştık. Nilgün sokak.

Nilgün, Bilge Karasu’nun uzun yıllar yaşadığı sokak.  İstanbul’dan sonra Ankara’da geçirdiği vaktin önemli bir kısmına tanıklık eden bu sokakta güzergahım sona eriyor.  Ankara sokaklarında “Gece” nin Göçmüş Kediler Bahçesi’nin izlerine basa basa yürümek. Ankara sokaklarında mekanların parçası olan melankoliye tanıklık ederek yürümek.  

Ankara, Karasu’nun hayatında ve romanında oldukça belirgin bir mekan. Anılarının çoğu gibi mezarı da bu şehirde. Romanlarında ise Ankara doğrudan bir anlatı olarak öne çıkmaz.  Büyük ölçüde sıkıcı, kasvetli, soğuk bir şehir olarak Ankara varoluşsal sorulara ilişkin yapılan soyutlamaların somut mekanlarıdır. Bireysel yalnızlığı besleyen bir atmosferdir Karasu’nun sokaklarını usul usul yürüdüğü. Sessiz mekanlar toplamıdır. 

Bilge Karasu’yu Düşünmek / Karşıyaka Mezarlığı’ndan Kızılay’a bir akşam yürüyüşü 

30 Kasım -27 Aralık tarihleri arasında Metis Yayınları ve Goethe Enstitüsü ortaklığında Bilge Karasu sergisi düzenleniyor. 

Bilge Karasu’nun günlüklerinin, mektuplarının not defterlerinin sergileneceği serginin açılış akşamında Savaş Kılıç moderatörlüğünde Adem Gergöy, Jale Özata Dirlikyapan’ın konuşmacı olarak katılacağı bir söyleşi gerçekleşecek.  Kasım 2023’te Bilge Karasu günlerinde sunulan bildirilerden oluşan Seval Şahin ve Savaş Kılıç’ın yayına hazırladığı Bilge Karasu’yu düşünmek adlı kitapla birlikte bu sergi Karasu hayranlarına Ankara’da Sonbahardan kışa geçtiğimiz şu günlerde unutulmaz bir deneyim yaratacaktır.