Yeni yılın ilk iki haftasından bir gündem seçkisi. Türkiye 2024 Yerel Seçim gündeminde debelendi. Peki, başka neler oldu?

Gazze’ye nükleer önerisi!

Dünya yeni yıla İsrail’in Gazze’ye yönelik üç aydır sürdürdüğü savaşın gölgesinde girdi. 2024’ün ilk haftasında İsrail Kültür Bakanı Amichai Eliyahu Gazze Şeridi’ne nükleer bomba atılmasını önerdi.

OXFAM’ın “21. yüzyılın en ölümcül çatışması” olarak tanımladığı İsrail’in Gazze işgalinde 7 Ekim 2023 ile 7 Ocak 2024 tarihleri ​​arasında Gazze’de 23 bin 74, Batı Şeria’da ise 330 kişinin öldürüldüğünü raporladı.

Teşekkürler Güney Afrika!

İsrail’in savaş suçlarına yönelik hukuki adım atan tek ülkeyse Güney Afrika Cumhuriyeti. Güney Afrika 11 Ocak Perşembe günü İsrail’in savaş suçlarını 84 sayfalık bir dosyada belgeledi ve Uluslararası Adalet Divanı’na taşıdı. Güney Afrika’nın açtığı bu davayla İsrail, 1948 Soykırım Sözleşmesi’ne aykırı davrandığını ve soykırım suçu işlediğini ortaya koyuyor.

Bu hafta insan hakları ve barış savunucularının küresel biçimde gerçekleştirdiği sosyal medya çalışması bu sebeple “Teşekkürler Güney Afrika” etiketini taşıdı.

Gazze’den Yemen’e…

Gazze’de savaş sürerken işgalin destekçileri arasındaki ABD ve İngiltere Yemen’i bombaladı. Savaş karşıtları Güney Afrika’ya minnetini duyururken ABD ve İngiltere 11 Ocak Perşembe gecesi beş ayrı kenti bombaladı. Her iki ülke de bu saldırı için Meclis’ten gereken onayı almadan harekete geçti.

Gazze’den, İran’a tüm Orta Doğu’yu yeni bir cepheye dönüştürebilecek olan bu saldırıları BBC’den Jeremy Bowen şöyle yorumluyor: “Gazze’deki savaşın Ortadoğu’ya yayılması riskinden bahsetmeyi bırakın. Çünkü bu oldu.”

ABD ve İngiltere başkanları savaşı “uluslararası hukuku desteklemek” iddiasıyla savunsa da Yemen’de Husi yetkililerin Filistin’i yok edecek savaş ve askeri malzemelerin İsrail’e ulaşmasını engelleyen bir dizi operasyonuyla bağlantılı.

Yemen 2015’te yine ABD, İngiltere ve müteffiklerinin desteklediği Suudi Arabistan saldırılarının 2022’nin başında 377 bin insanın ölümüne neden olduğunu açıkladı.

Her açıdan paradoksal bir hukuki kazanımı!

Bir başka savaş gündemi! Hollanda’da yargı hayvan haklarına dair tarihi bir karara imza attı.  

Hollanda’da 2020’de mezbahaya kesim için götürülen hayvanlara işkence edildiğini belgeleyen gizli kamera çekimleri ilk kez bir mezbahaya para cezası kesilmesine yol açtı.

Hollanda savcısı, hayvan aktivistlerinin kesime giderken domuz ve ineklerin küreklerle dövüldüğü, kuyruklarından çekildiği ve keyfi elektrik şoku verildiğini gösteren gizli bir videoyla Gosschalk mezbahasına para cezasına çarptırdı.

Bu videoyla dava açan hayvan hakları örgütü Varkens in Nood, tüm mezbahalarda kamera sisteminin zorunlu hale getirilmesi için kampanya yürütüyor.

Son olarak ülkede 22 Kasım seçimlerinin ardından yeni merkez sağ parti 20 sandalye kazanan sağcı parti NSC’nin politik hedeflerinden biri domuz ve tavuk çiftliklerinin kapatılması üzerine. Irkçı bir partinin bu hedefinin sebebi hayvan haklarını savunmak değil; ülkede 1 Ekim 2019’da ayaklanan çiftçilerin benzer eylemlerinin önüne geçmek ve Avrupa Birliği düzenlemeleri doğrultusunda büyük çiftlikleri kapatarak nitrojen emisyonu elde etmek.

Temel insan haklarını tartışmaya açmak!

İskoçya, cinsel yönelim ve cinsiyet kimliğinin terapi yoluyla “değiştirilebileceğini” iddia eden bilimdışı “Onarım terapisi”ni halka soruyor. Her ne kadar Eşitlik Bakanı Emma Roddick, “onarım terapisi”nin “İskoçya’da kesinlikle yeri olmadığını” söylese de karar çevrimiçi yapılacak referandum sonucunda ortaya çıkacak. Sonuçlar 2 Nisan’da belli olacak.

Yılın ilk günlerinde sığınmacılar

İnsan Hakları İzleme Örgütü, Yunanistan’daki göçmen ve sığınmacıların durumuna ilişkin yıllık raporunu yayımladı. Rapora göre göçmenlere yönelik artan şiddete rağmen Yunanistan’a 2023 Ocak ile Kasım arasında deniz ve kara yoluyla 38 bin 400’den fazla sığınmacı ve göçmen geldi. Bu sayı 2022’de 18 bin 780’di.

Raporda ırkçı saldırılar da yer alıyor. Bu saldırılardan biri Türkiye’de 2021’de 42 kentte yaşanan orman yangınlarından Kürt vatandaşları sorumlu tutan ırkçı iddialara benziyor. Rapor, Eylül ayında Evros bölgesindeki yangından herhangi bir delil olmadığı halde mültecileri sorumlu tutulduğuna dikkat çekiyor. Ancak bu bölgedeki sığınmacılar küresel ısınma nedeniyle çıkan yangının faili olmak bir yana mağduru olmuştu.

Avrupa’da sığınma hakkı için mücadele eden ECRE 2024’ün ilk on iki gününde Türkiye ve Yunanistan arasında deniz yoluyla çoğu çocuk olmak üzere çok sayıda insanın hayatta kalma mücadelesini gün gün raporlarla aktarıyor.

2023 Türkiye’sinde en az 1929 işçi cinayeti

1-13 Ocak gündeminin özetini Türkiye’den bir haberle bitirelim. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG) 2023’ün son ayında 154, 2023’teyse en az 1929 işçinin hayatını kaybettiğini duyurdu.

İSİG raporunda son dört aydır inşaat işkolunda artan ölümlere, sadece Aralık ayında 13 moto kuryenin öldüğüne, çocuk işçi ölümlerine ve 6 Şubat depremlerinin uzun süreli öldürücü etkilerine dikkat çekiyor.

Raporu buradan okuyabilirsiniz.