Suçlu olanlardan bahsediyorum.

Ünlü komedyen Russell Brand, bir kadına tecavüz ve üç kadına cinsel saldırı suçlarından 10 yıl altı ay hapis cezası aldı. Bunlar ortaya çıkan kadınlar, daha kaç kadının sustuğunu bilmiyoruz tabii.

Haberi okuduğumda kadınların yaşadıkları travmadan sonra geçirdikleri yılları düşündüm. Adamı/faili televizyonda, ekranda, sahnede her gördüklerinde, insanların alkışlarını duyduklarında neler hissettiklerini… Başkalarının hayranlıkla izlediği adamın kendilerine yaptıklarını bilerek yaşamanın nasıl bir şey olduğunu…

Bir kadının, adını duyduğunda midesini bulandıran, kendisine cinsel şiddet uygulamış adama etrafındakilerin kahkahalarla güldüğünü gördüğünü düşünün. O adam alkışlanıyor, seviliyor. Kadınsa onun bu alkışlardan, bu sevgiden beslenerek daha da canavarlaştığını düşünüyor. Bunu yaşayan tek kadın kendisi mi? Yoksa onun gibi susan başka kadınlar da var mı? Bir de “Ben sustuğum için başka kadınlara da zarar verecek mi?” sorusuyla kendini suçladığını düşünün. Suçun hiçbir payı kendisine ait değilken, bir de bu suçluluk duygusuyla yaşadığını…

Zaten anlatsa kim ona inanacak? Üstelik daha ağzını açmadan karşılaşacağı absürt soruları da biliyor: Neden oraya gittin? Neden onunla yalnız kaldın? Neden o gün şikâyet etmedin? Bunca yıl neden sustun?

Brand’e cezayı veren Yargıç Joel Bennathan’ın sözleri tam da bu yüzden kıymetli: “Kadınlar ne giyerlerse giysinler, nereye giderlerse gitsinler, ne içerlerse içsinler, hayır deme haklarını korurlar.”

Bu kadar açık. Ama bu sözlerin hâlâ bir mahkeme salonunda söylenmesine ihtiyaç duyuyoruz. Çünkü kadının kıyafetinden içtiği içkiye kadar her şeyi tartışmaya açanlar, erkeğin o “hayır”ı neden yok saydığını sormaya bir türlü yanaşmıyor. Yıl 2026. Hâlâ “hayır”ın “hayır” demek olduğunu anlatmaya çalışıyoruz.

Kadınların yukarıda saydığım tüm o absürt soruları cevaplaması bekleniyor. Üstelik kendilerine yapılanı anlatırken kendi hayatlarını, ilişkilerini, geçmişlerini de savunmak zorundalar… Çünkü karşılarındaki adamın itibarı var. İtibarı da isminden önce cinsiyetinden geliyor. Bir de ünlüyse… Değmeyin dokunulmazlığına!

Bu travmayla ve yalnızlıkla yıllar geçiyor. Adamın kariyeri büyüyor, çevresi genişliyor. Kadın yaşadıklarını belki ailesinden birine ya da bir arkadaşına anlatabiliyor, belki de kimseye anlatamıyor. Sevilen erkeklerin suç işlemesi imkânsız ya bu dünyada… Onun sözüne karşılık kendi sözü… Dolayısıyla kadın susuyor. Adam ise bu sessizliğe alışıyor. Yaptıkları yanına kâr kaldıkça hep böyle süreceğini düşünüyor. Hatta bir süre sonra düşünmüyor bile; kadınların sınırlarını ihlal etmek, “hayır”larını yok saymak refleks hâline geliyor.

Bu rahatlığın nasıl kurulduğunu konuşmalıyız.

Arkadaşının yaptıklarını bilip onu başka kadınlarla tanıştırmaya devam edenleri… İşyerindeki şikâyetleri duyup “Aman, başımız ağrımasın” diyenleri… Bir kadını duymak yerine değerli çalışanını, ünlü ismini, eski dostunu korumayı seçenleri… Kadına “Uzak dur ondan” diye fısıldayıp adamla aynı masaya oturanları…

Kadınlara sürekli dikkatli olmalarını öğütleyen bu insanların, erkeklere söyleyecek neden bu kadar az sözü var? Şikâyette bulunan kadınların geçmişlerini didik didik araştırmak için harcanan zamanın ne kadarı, suçlanan erkekleri ve haklarındaki şikâyetleri araştırmaya harcanıyor acaba?

Yargıç Bennathan, cezayı açıklamadan önce kadınların kararlılığını ve cesaretini de takdir etti. Mahkemede yalan söylemekle, gerçeği çarpıtmakla, yaşadıklarına rıza göstermiş olmakla suçlandıklarını hatırlattı. Ardından Brand’e dönerek bütün bunların onun talimatlarıyla yapıldığını vurguladı.

Söylediklerini duyunca erkek yargıca sarılasım gelmedi değil! Sözleri de en az verdiği ceza kadar kıymetliydi… Çünkü o kadınlar yalnızca yaşadıkları saldırıları anlatmadılar. Yalancılıkla suçlanmayı, özel hayatlarının didiklenmesini, aynı acıyı başkalarının önünde yeniden yaşamayı göze aldılar. Yargıç, kararını açıklarken onların bu süreçte yaşadıklarının da farkında olduğunu gösterdi. Adaletin insana hissettirmesi gereken şeylerden biri de bu değil midir?

“Duyuldum.”

“Bana yapılan görüldü.”

“ Cezasını buldu.”

Cezasızlık… Ah karşısındakine daha da cesaret tanıyan o şuursuz cezasızlık!

Bir mahkûmiyetin bütün kadınlara adalet getirmediğini biliyorum. Konuştuğu için hayatı altüst olan, şikâyeti ciddiye alınmayan, yıllarca mahkeme kapılarında bekletilen kadınlar var. Faillerin elini kolunu sallayarak, rahatça dolaştığını da biliyoruz. Zaten öfkemiz en çok da bundan…

Ama bir kadının yıllarca susmuş olması, ömrünün sonuna kadar susacağı anlamına gelmiyor işte. Bugün anlatacak gücü bulamaması, yarın da bulamayacağı anlamına hiç gelmiyor. Birbirimizi dinledikçe, birbirimizin yanında durdukça yıllar önce kapandığını sandığınız meseleler yeniden açılabilir.

Siz unutmuş olabilirsiniz. O kadınlar unutmadı.

Suçlu erkekler, bilin ki anlatılanların peşini bırakmayacağız. Sormaya, birbirimize sahip çıkmaya, hesap istemeye devam edeceğiz.

Aradan geçen yıllara güvenmeyin. Şöhretinize, paranıza, sizi kollayan dostlarınıza da…

Rahat uyuyamayacaksınız bundan sonra…