Eğlence değil ihlal: Eskişehir’de penguenlerin boyanmasını engelleyebiliriz!

Nihilist penguen… Hepimizi derinden etkiledi. Günlerce onu konuştuk; bir hayvanın içinde bulunduğu koşulların nasıl görünmez bir çöküşe dönüşebileceğini tartıştık. Ama bu kez mesele sadece tanıklık etmek değil. Bu kez penguenler için önlenebilir bir acı söz konusu.

Esir tutulan hayvanların durumunu incelemek için gittiğimiz Eskişehir Hayvanat Bahçesi’nde, çalışanların “25 Nisan’da penguenlerle etkinlik yapacağız, resim etkinliği için ayaklarını gıda boyası ile boyayacağız” sözlerini işittik. 

Kapanan Darıca Hayavanat Bahçesi’nden yeni transfer edilmiş penguenlerin ziyaretçi odaklı bir etkinlik kapsamında ayaklarının boyaya batırılarak kâğıt üzerine bastırılması planı, hayvanların uyum süreci gözetilmeksizin eğlence amaçlı araçsallaştırıldığını ortaya koyuyor. 

Bu tür uygulamalar, hayvanın bedensel bütünlüğüne ve davranışsal ihtiyaçlarına saygı göstermeyen, kaçınma ve kontrol imkânını ortadan kaldıran doğrudan müdahaleler içerir. Özellikle yeni ortama alışma sürecindeki bireyler açısından ek stres yaratma riski taşır. Penguenlerin strese sürüklenmemesi için hayvanların refahını gözetmeyen bu ‘etkinliğin’ iptal edilmesi gerekir. 

Penguenlerin seçme, kaçınma ya da kendini koruma imkânı yok. Onlar için bu, bir oyun değil.

Bu yüzden bu kez sadece konuşmak yetmez.
Bu etkinlik iptal edilmeli.

Ayrıca…

Penguenler tahminimize göre Aralık 2025’te, kapanan Darıca Hayvanat Bahçesi’nden buraya getirildi. 2010 yılına ait Darıca Hayvanat Bahçesi hayvan listesine baktığımızda Afrika pengueni sayısı 27 birey olarak görünüyor. Kaç doğum olduğu bilgisine hayvanat bahçelerinin sitelerinden ulaşamıyoruz fakat görünen o ki en az 7 birey ölmüş. Eskiden olduğundan daha az popülasyona sahip bireyler hayvanat bahçesinde korunamamışlar, popülasyonları düşmüş. 

Uluslararası Doğa Koruma Birliği’nin (IUCN)  verilerine göre 2010 yılında Afrika pengueni popülasyon  hassas – vulnerable (VU)  olarak görünürken zaman içinde dünya genelindeki popülasyon düşmüş ve kritik – critical (CR) dereceye kadar inmiştir. Bunun anlamı şudur; bu hayvanlarla ilgili bilimsel altyapıya dayanan koruma çalışmaları yürütülmeli. Koruma çalışması en başta hayvanların doğasındaki gibi ılıman – kıyısal iklimde olduğu bir yerde yapılırsa mümkün olabilir. Fakat Eskişehir kışın uzun dönem ortalaması eksi 2 derece olan, geçmiş kayıtlarda -19 derecenin görüldüğü bir bölgedir. Ayrıca sadece soğuk hava değil, buzlanma, rüzgâr, su sıcaklığı ve kapalı/ısıtmalı geri çekilme alanlarının olup olmaması da önem arz ederken, sonuç olarak böyle bir barınma EAZA tarafından bile riskli kabul edilir. (Eskişehir Hayvanat Bahçesi EAZA üyesidir, bu nedenle eleştirilerimiz bazı noktada EAZA’nın bakış açısına ve uygulamalarına kadar uzanacaktır.)