22 Aralık 2024’te ele geçirilen Zeytin, yedi aydır Polonezköy Hayvanat Bahçesi’nde türdeşlerinden uzak şekilde yaşıyor. Uzmanlar, bu sürenin artık bilimsel bir karantinadan çıkıp “sosyal tecrit” anlamına geldiğini vurguluyor. Primat uzmanları ve uluslararası kuruluşlar, Zeytin’in acilen kendi türünden bireylerle bir araya gelebileceği bir rehabilitasyon merkezine gönderilmesi gerektiğini belirtiyor.

Uluslararası çözüm hazır ama süreç ilerlemiyor
Pan African Sanctuary Alliance (PASA), Zeytin için Nijerya’daki Drill Ranch merkezini önerdi ve Mart 2025’i hedef olarak gösterdi. Ancak, yedi ay geçmesine rağmen transfer süreci tamamlanmadı.

Hayvan hakları savunucuları, Zeytin’in Gaziantep Hayvanat Bahçesi’ne gönderileceğine dair iddialardan endişe duyuyor. Gaziantep Hayvanat Bahçesi Müdürü’nün sosyal medyada goril görseli paylaşması da kaygıları artırıyor.

CITES ihlali riski
Zeytin, CITES Ek I listesinde yer alıyor ve bu türün ticareti kesin olarak yasak. Türkiye’nin taraf olduğu sözleşmeye göre, Zeytin’in ülkede tutulması ya da hayvanat bahçesinde sergilenmesi hukuki ihlal anlamına geliyor.

Yetkililere çağrı
Hayvan hakları örgütleri, Tarım ve Orman Bakanlığı’nı ve ilgili kurumları, uluslararası işbirliğini hızla başlatarak Zeytin’in rehabilitasyon merkezine gönderilmesini sağlamaya davet ediyor.

Peki, sen ne yapabilirsin?
Hayvan hakları savunucuları, basın mensupları ve yurttaşlardan çağrının kendi mecralarında haberleştirilmesini ve sosyal medyada #YavruGorilZeytinİçinHareketeGeç etiketiyle paylaşılmasını talep ediyor. 

Ayrıca şu telefon numaraları aranıp sürecin ilerlemesini talep edebilirsiniz:

• Ankara CITES: 0312 384 73 25
• İstanbul CITES: 0212 262 57 58
• İstanbul Orman Bölge Md.: 0212 262 39 15
• Doğa Koruma ve Milli Parklar GM: 0312 207 50 00

Son olarak, “dkmp@tarimorman.gov.tr” adresine “Yavru Goril Zeytin’in Rehabilitasyon Merkezine Acilen Gönderilmesi”ni istediğinizi anlaran bir e-posta yollayabilirsiniz.

Hayvan hakları örgütleri hazır mesaj taslağı da paylaştı. Taslak şöyle:

Sayın Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü Yetkililerine, 

2024 Aralık ayında İstanbul Havalimanı’nda el konulan CITES Ek I listesinde yer alan yavru gorilin yedi ay gibi uzun süren izolasyon durumu kamuoyunun dikkatini çekmiş ve hayvan hakları savunucuları olarak bizleri endişelendirmeye başlamıştır. 

Türkiye ve Nijerya arasında yürütülen yazışmalar ve CITES prosedürleri çok yavaş gerçekleşirken yavru goril türdeşleri ile entegrasyona girmesi gereken süreçte halen Türkiye’de izole tutulmaktadır. Goriller sosyal gelişimi yüksek olan, bilişsel olarak gelişmiş türlerdir ve özellikle yaşamın ilk dönemlerinde türdeş etkileşimi kritik önemdedir. Bu derece uzun izolasyon, bireyin bilişsel, duygusal ve sosyal gelişimi üzerinde geri döndürülemez zararlara yol açabilir. 

Ayrıca türüne yabancılaşmış, insana bağımlı bir birey haline gelme riski, ilerdeki rehabilitasyon sürecini ciddi şekilde zora sokacaktır. 

Bu nedenle aşağıdaki iki temel talebimizi bilginize sunarız: 

1. Sürecin geciktirilmesinin artık bir ‘pasif tehdit’ oluşturduğunun kabul edilmesi ve uluslararası işbirliği sürecinin acil olarak hızlandırılması Yavru gorilin uluslararası standartlara sahip bir primat rehabilitasyon merkezine (PASA’nın yönlendirmesi olan Drill Ranch Primat Rehabilitasyon Merkezi’ne) ivedilikle gönderilmesi ve kamuoyunun süreç hakkında düzenli biçimde bilgilendirilmesi,
2. Yavru goril yalnızca yasa dışı ticaretten kurtarılmış bir hayvan değil, aynı zamanda Türkiye’nin doğaya ve hayvanlara yaklaşımını gösteren bir semboldür. Sürecin hızla, şeffaflıkla ve etik sorumlulukla tamamlanması yönünde atılacak adımları dikkatle izleyeceğimizi bildirir, sorumluluk taşıyan tüm kurumları bu doğrultuda hareket etmeye çağırırız. 

Hayvan Hakları Savunucuları ya da adınız