Mahsa (Jina) Amini’nin ölümünün ardından Eylül 2022’de, İran’da başlayan “Kadın, Yaşam, Özgürlük” hareketinden bu yana ülkenin farklı şehirlerinde birçok kadın, sevdiklerinin cenazelerini zorunlu başörtüsü olmadan omuzlarında taşıyor. 

Onlardan biri yazar ve çevirmen Şiva Arastui’nin cenazesinde gerçekleşti. Kadınlar, zorunlu örtünmeye karşı durarak Arastui’nin naaşını omuzlarında taşıyıp, defnetti.

Arastui, 12 Mayıs’ta Tahran’daki Sanatçılar Evi’nde düzenlenen törenle uğurlandı ve Behişt-i Zehra Mezarlığı’nda sanatçılar bölümünde toprağa verildi. Tören sırasında kadınlar sessizce ve başı açık şekilde onu taşıdı. 

Arastui’nin cenazesinde yaşanan bu sessiz direnişin belki de ilk örneklerinden biri İran’ın modern şairlerinden Ahmad Reza Ahmadi’nin 2023 Temmuz’undaki cenazesinde yaşandı. 

Kızı Mahur Ahmadi, yetkililerin konuşmasını engellemesine rağmen zorunlu başörtüsü olmadan konuşma yaptı ve şiir okudu. 

Mahur’un, babasının cenazesinde, zorunlu başörtüsü takmayan tek kadın olarak, tabutunun altından geçmesi, naaşını omuzlarında taşıması ve defnetmesi kamuoyunun zihninde yer etti.

Mahur 8 Mart 2024’te, Dünya Kadınlar Günü’nde, İran yargısı tarafından başörtüsüz babasının tabutunu kaldırdığı nedeniyle yargılandığını ve önce hapis, ardından para cezasına çarptırıldığını duyurdu.

Bu kareler, İran’ın kolektif hafızasında nadiren rastlanan sahneleri hatırlatıyor ve “Kadın, Yaşam, Özgürlük” hareketinin halen canlı olduğunun güçlü bir göstergesi.