Sokak hayvanlarını besleyen ve yaşam haklarını savunan kişiler, son yıllarda yalnızca fiziksel saldırılara değil, sistematik itibarsızlaştırma, hedef gösterme ve sosyal medya linçlerine de maruz kalıyor. Basına yansıyan vakalar, hayvanların beslemesimi istemeyen kişilerin saldırıları sonucu yaşanan anlaşmazlıkalrın yaralama ve cinayetlere kadar varabildiğini ortaya koyuyor.

Buna dair en çarpıcı örnek belki de 10 Haziran 2022’de İzmir’in Bayraklı ilçesinde sokak köpeklerini besleyen Köşek ailesine yönelik silahlı saldırı.. Yahya Köşek, Meryem Köşek ve Funda Güçlü’nün yaşamını yitirdiği saldırının faili Ali İhsan Kılıç’ın daha önce de sokak hayvanlarını besleyen aileyi sistematik biçimde rahatsız ettiği basına yansımıştı. 

Basına yansıyan ve yansımayan çok sayıda benzer olay var… Hatırlatalım…

18 Şubat 2025’te Ankara, Altındağ’da “Necla Teyze” olarak tanınan 81 yaşındaki Ülker Güleryüz, evinde çıkan yangında hayatını kaybetti. Güleryüz, Altındağ Belediyesi ekiplerinin mahallede beslediği köpekleri toplamasına karşı çıkmış; olayın görüntülerinin sosyal medyada yayılmasının ardından hakaret, tehdit ve şiddet çağrıları içeren paylaşımlarla hedef gösterilmişti.

İlhan Kalamaz, Mart 2024’te İstanbul’da, sokak köpeklerini besleme meselesi nedeniyle daha önce yaşanan bir anlaşmazlığın ardından aracının içerisinde silahlı saldırıya uğrayarak öldürüldü.

Haziran 2024’te İstanbul Kartal’da Emin Ünal, düzenli olarak baktığı sokak hayvanlarını beslediği sırada bir ailenin saldırısına uğradı. Ünal’ın başına demir bir cisimle vuruldu.

Temmuz 2024’te İstanbul Maltepe’de sokak hayvanlarını besleyen Belma Uzun, sopalı saldırıya maruz kaldı. Uzun’un vücudunda morluklar ve el bileğinde yaralanma meydana geldiği, kendisine 10 günlük iş göremezlik raporu verildiği bildirildi.

Aysun Korkar, Haziran 2021’de Eskişehir’de köpek beslediği gerekçesiyle saldırıya uğradı ve çenesi kırıldı. Ayşe Nurten Güler ise Temmuz 2019’da İstanbul Ayazağa’da sokak köpeklerini beslediği sırada komşularının saldırısına maruz kaldı.

Temmuz 2024’te Bursa’nın İnegöl ilçesinde yaşayan ve isimleri basına yansımayan anne ile kızı, besledikleri sokak kedileri nedeniyle altı kişinin saldırısına uğrayarak yaralandı. Saldırı sırasında baktıkları kedilerden biri de öldürüldü.

Eylül 2022’de Kayseri’de bir grup hayvansever öğrenci, yol kenarındaki köpekleri besledikleri sırada, hayvanların mahallede beslenmesini istemeyen baba ve oğlun tekmeli ve yumruklu saldırısına uğradı.

Bu vakalar, sokak hayvanlarını besleyen kişilere yönelik şiddetin münferit tartışmalardan ibaret olmadığını; giderek yaygınlaşan bir hedef gösterme dilinden beslendiğini gösteriyor. Özellikle sosyal medyada hayvan hakları savunucuları ve gönüllüler, “itperest” ve “ittapar” gibi nefret ifadeleriyle damgalanıyor. Bu kişiler kadın olduğunda ise hakaretlere açık biçimde cinsiyetçi, mizojinik ve tehditkâr söylemler de ekleniyor.

Kadın hayvan hakları savunucularının dış görünüşleri, medeni durumları, yaşları ve özel hayatları üzerinden aşağılanması; cinsel içerikli hakaretlere ve şiddet tehditlerine maruz bırakılması, tartışmanın hayvan politikalarının çok ötesine taşındığını gösteriyor. Kullanılan dil, aktivistleri kamusal tartışmanın meşru bir tarafı olmaktan çıkarmayı, onları toplum açısından tehlikeli, sapkın veya değersiz kişiler gibi göstermeyi amaçlıyor.

Bu tür ifadeler yalnızca çevrimiçi hakaret olarak değerlendirilemez. Sürekli tekrarlanan nefret söylemi, hedef alınan kişileri şiddete açık hâle getiriyor, saldırganlığı normalleştiriyor ve failler açısından cesaretlendirici bir toplumsal zemin yaratıyor. Dijital hedef göstermenin ardından fiziksel takip, tehdit, darp ve silahlı saldırı riskinin ortaya çıkması, kullanılan dil ile sahadaki şiddet arasındaki ilişkinin ciddiyetle ele alınmasını gerektiriyor.

Hayvan hakları savunucuları, yetkililerin saldırıları yalnızca komşular arasında yaşanan bireysel anlaşmazlıklar olarak değerlendirmemesi gerektiğini belirtiyor. Aktivistlere yönelik tehditlerin, çevrim içi hedef göstermelerin ve cinsiyetçi saldırıların kayıt altına alınması; failler hakkında etkili soruşturma yürütülmesi ve koruyucu tedbirlerin gecikmeden uygulanması talep ediliyor.