Geçtiğimiz hafta Gaziantep’te “Gabi” isimli filin öldüğü iddiası, Meclis Genel Kurulu’nda CHP’li Ali Mahir Başarır’ın açıklamalarıyla gündeme geldi.
Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin filin hayatta ve sağlıklı olduğunu söyleyerek iddiaları yalanladı.
Ancak belediyenin geçmişte paylaştığı ve Gabi ve Pili isimli iki filin yer aldığı görüntüler üzerinden “diğer fil nerede?” sorusuna hiçbir yanıt alamadık…

Baştan söyleyelim, 2023 yılında Gaziantep Hayvanat Bahçesi’nde ölen filin Pili mi yoksa Gabi mi olduğu sorusunun cevabı kanıta muhtaç.

Gaziantep Belediye Başkanı Fatma Şahin’in X’ten yaptığı paylaşıma göre Gabi yaşıyor fakat bu durumda Pili öldü. O zaman Şahin neden Pili’den bahsetmiyor?

Bunun üzerine bir araştırma yaptık ve hangi filin öldüğünü öğrenmeye çalıştık.
Karşımıza ilk çıkan 2023 yılında Gaziantep Hayvanat Bahçesi önündeki ‘Gabi’ye ne oldu’ eylemi oldu. Aktivistler şöyle söylüyordu: ‘Gabi’nin kalp krizi geçirdiğini düşünüyoruz’.

Eylemcilerden biriyle irtibata geçtik ve ona ölen filin neden Gabi olduğunu düşündüklerini sorduk. Karşılaştırma yaptıklarını ayrıca içerden aldıkları duyumun da bu yönde olduğunu bizlerle paylaştı.

Gabi ve Pili’nin bilgilerini internette araştırırken konuya dair bir veri tabanı bulduk.
Burada 2023 yılında Pili isimli filin Gaziantep Hayvanat Bahçesi’nde 17 yaşında öldüğü bilgisi mevcut. Veri tabanını dolduran European Elephant Group ile iletişime geçtik. Bu bilgiyi nasıl edindiklerini sorduk.

European Elephant Group’un (EEG) aktardığı üzere bu bilgi de teyite muhtaç. Fillerle ilgili bilimsel çalışma yürüten dernek konuya dair Türkiye’de çıkan haberleri inceleyerek bu sonuca varmış. EEG derneği olması gereken süreci şöyle aktarıyor:

“Gaziantep Hayvanat Bahçesi bakımı altındaki fil yaşamını yitirdiğinde bunu Asian Elephant Breeding Programme’a (EEP) sebepleri ile bildirmeliydi. Hangi filin öldüğünden emin olmak için genetik test yapılabilir ki bunu da hayvanat bahçesi yapmalı. Fakat zaten onlar halihazırda hangisinin öldüğü bilgisine sahipler. Ayrıca filin derisinin altında mikroçip olması çok muhtemel, bu nedenle tarama cihazı kullanılarak kimliği ve bilgileri okunabilir.”

Bu bilgiler ışığında yeniden soruyoruz: Gaziantep Hayvanat Bahçesi yetkilisi ve çalışanları ölen filin Gabi mi yoksa Pili mi olduğunu biliyor mu?

Ve soruyoruz, ölüm sebebi neydi? Nekropsi raporları nerede? Nasıl müdahale edildi, neden kurtarılamadı? Filin ölü bedeni nereye gömüldü?

Gaziantep hayvanat bahçesi, sosyal bir canlı olan filler için uygun bir yaşam ortamı değildir. Burada tek kalan fil bir koruma merkezine yerleştirilmelidir. Bunun için uluslararası kurumlarla diyalog kurulmalıdır.

Dahası hayvanat bahçesinde tutulan tüm hayvanların güncel tür, birey sayısı, yaş ve cinsiyet bilgilerini içeren bir liste mevcut mu? 2023–2025 yılları arasında gerçekleşen hayvan ölümlerine ilişkin kayıtlar ve mevcutsa veteriner raporları var mı?

Neden Gaziantep Hayvanat Bahçesi’ndeyiz?

Son olarak, bu dosyayı özellikle Gaziantep Hayvanat Bahçesi üzerinden sürdürmemizin nedeni, Türkiye’deki hayvanat bahçeleri arasında buraya ilişkin çok sayıda, sürekli ve birbiriyle örtüşen ağır ihbarın tarafımıza ulaşması.

Yerinde yaptığımız gözlemler, hayvanların yeterince beslenmediğine, birçoğunda esarete bağlı ciddi psikolojik ve fiziksel sorunlar bulunduğuna işaret ederken; tarafımıza iletilen ihbar videolarında bir filin uzun süre boyunca başını duvara vurarak kendine zarar verdiği, hatta intihar girişimi olarak yorumlanabilecek davranışlar sergilediğini gördük ve kamuoyuyla paylaştık.

Buna ek olarak, goril Zeytin’in hukuka aykırı biçimde bu hayvanat bahçesine gönderileceği iddiası yanıtlanmış değil. Kaçakçılıktan el konulan çok sayıda hayvanın da buraya getirildiği ve yaşam boyu esaret altında tutulması, Gaziantep Hayvanat Bahçesi’ni yalnızca yerel bir tartışmanın değil, hayvan hakları ve hukuku açısından ulusal ölçekte sorgulanması gereken bir merkez hâline getiriyor.